اجماع صنایع پایین‌دستی و شورای رقابت برای تقویت بورس کالا

صنایع پایین‌دستی و شورای رقابت برای ادامه عرضه محصولات پتروشیمی از طریق بورس کالای ایران اجماع دارند. عباسعلی متوسلیان، رئیس هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان لوله و اتصالات پی‌وی‌سی با بیان این مطلب به «سنا»، گفت: اگرچه شورای رقابت هنوز نظر نهایی خود را درخصوص چگونگی عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالای ایران اعلام نکرده است، اما اجماع برای عرضه محصولات از طریق سیستم شفاف بورس کالای ایران از سوی شورای رقابت و صنایع پایین دست وجود دارد. وی افزود: در آخرین جلسه درخصوص چگونگی عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالای ایران، تاکید شد با توجه به اینکه روش و نظامی درست و شفاف برای عرضه محصولات پتروشیمی در بازار به جز بورس کالا وجود ندارد، نباید نحوه عرضه و توزیع محصولات پتروشیمی تغییر کند.به گفته متوسلیان، صنایع پایین دست متفق القول بر عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالا تاکید دارند و اعلام می‌کنند اگر کاستی در روند معاملات وجود دارد باید در بورس کالا حل شود تا روند شفاف دادوستدها به منظور سلامت اقتصادی پابرجا بماند.

سایه روشن حجم معامله هفتگی محصولات پلیمری در بورس کالا

مهم‌ترین فاکتور در بازار پتروشیمی حجم معامله پلیمرها در بورس کالا است که فعالان صنعت پتروشیمی کشورمان توجهی ویژه به آن دارند. به گزارش «نیپنا» در رسانه‌های معتبر اقتصادی حجم معامله پلیمرها به‌عنوان مهم‌ترین ویژگی بازار داخلی به شمار می‌آید و اغلب تحلیلگران برای معرفی و بررسی بازار از این فاکتور مهم به‌صورت هفتگی استفاده کرده و به آن استناد می‌کنند. در این بین سوال مهمی که مطرح می‌شود این است که دلیل توجه زائدالوصف کارشناسان بازار به این فاکتور چیست و چرا باید به آن توجه داشت. پس از طرح این سوال می‌توان با فراغ بال بیشتری به معرفی ساز و کارهای تاثیرگذار بر بازار داخلی محصولات پتروشیمی پرداخت تا جایی که با معرفی رخدادهای موثر بر این بازار، بتوان به خواننده دیدی کلی از واقعیت‌های بازار داخلی پتروشیمی‌ها ارائه کرد.

پس از ابلاغیه تیرماه سال 93 که در آن تمامی واحدهای پتروشیمی و مخصوصا پلیمری‌ها، ملزم به عرضه صد در صدی محصولات تولیدی خود در بورس کالای ایران شدند، شاهد آن بودیم که بورس کالا به‌صورت رسمی و دقیق تر به‌صورت دستوری به‌عنوان مرجع معامله محصولات پتروشیمی در آمد. این در حالی بود که به دلیل برخی جذابیت‌ها در بازار داخلی در سال 93 شاهد آن بودیم که برخی از شرکت‌های پتروشیمی هم اجناس خود را در بورس به فروش رسانده و هم با قیمت‌های مطلوبی در بازار داخلی عرضه می‌کردند، اما پس از آن با مشکلات حسابرسی و مالیاتی روبه‌رو شدند. این وضعیت در کنار برخی دیگر از مشکلات و همچنین افزایش سخت‌گیری‌های مالیاتی و البته ضعف تقاضا در بازار داخلی موجب شد تا شرکت‌های پتروشیمی این بار با میل و رغبت خود به رینگ پتروشیمی بورس کالا روی خوش نشان داده و محصول خود را در این بازار رسمی عرضه کنند. با توجه به این شرایط در کنار ضعف تقاضا می‌توان سال گذشته را دوره‌ای بسیار مهم برای بلوغ رینگ پتروشیمی بورس کالا به شمار آورد که اگرچه با کاهش حجم معاملات رو به رو بود ولی به‌عنوان چهره تمام نمای معاملات محصولات پلیمری در بازار داخلی خودنمایی کرد.

با توجه به این شرایط حجم معاملات هفتگی در بورس کالا می‌تواند به‌عنوان مهمترین فاکتور در تعیین حجم عرضه مواد اولیه پلیمری به بازار داخلی تلقی شده هرچند که وضعیت کلی بازار نیز در تقابل عرضه و تقاضا قابل مشاهده و رهگیری است. به تجربه ثابت شده است که حجم معاملاتی بالاتر از 40 هزار تن در هر هفته می‌تواند نشان دهنده رونق و کمتر از این حجم نیز نشان دهنده رکود باشد، هرچند که فاصله‌ای نزدیک به 2 تا 3 هزار تن را نیز می‌توان قابل اغماض قلمداد کرد.

تحلیلگران بازار اعتقاد دارند که با توجه به شرایط موجود می‌توان روند عمومی بازار آزاد را شرایطی نسبتا‌ متعادل دانست هرچند که پایین بودن نسبی حجم معاملات در بورس کالا در کنار رونق ناچیز تقاضا در بازار داخلی می‌تواند به ثبات بازار و سپس افزایش محدود قیمت‌ها منجر شود.

محیط زیست، عامل حیات صنایع معدنی است

رئیس خانه معدن ایران با اشاره به ضرورت همبستگی و تعامل در راستای توسعه بیش از پیش صنایع معدنی، گفت: معدن در کنار منابع طبیعی و محیط زیست هیچ‌گاه مرگ نخواهد داشت. به گزارش «ایسنا» ‌محمدرضا بهرامن در همایش ملی نقش معدن در اقتصاد کشور که به میزبانی استان یزد برگزار شد،‌ ایجاد اشتغال پایدار را از جمله مهم‌ترین‌ نیازهای جامعه امروزی دانست و بیان کرد: معادن نقش مهمی در توسعه اقتصادی کشور ایفا می‌کنند.وی استان یزد را به دلیل هماهنگی مطلوب دستگاه‌های بین بخشی در حوزه معدنی، استانی نمونه در کشور خواند و بیان کرد:‌ در همین راستا نیز یزد به‌عنوان استان پایلوت دربحث نقش معدن در اقتصاد و توسعه کشور‌ تعیین شده است.

رئیس خانه معدن ایران با اشاره به ضرورت تدوین برنامه‎‎های منسجم و مستمر در راستای استفاده از ظرفیت‎‎های مختلف معدنی تصریح کرد: معدن در کنار منابع طبیعی و محیط زیست، هیچ‌گاه مرگ نخواهد داشت.بهرامن توسعه ظرفیت‌های معدنی کشور را مستلزم همکاری با دستگاه‌های همسو نظیر محیط زیست و منابع طبیعی دانست و خاطرنشان کرد: صنایع معدنی همیشه حفاظت از منابع زیست محیطی و محیط زیست را در دستور کار خود قرار داده است.

دو نگاه در دو دوره بازار فولادی

در شرایط فعلی در بازار محصولات فولادی دو نگاه قابل ردیابی است که بر اساس داده‌های بازار اما با برداشت‌های مختلف مطرح می‌شوند. مرکز خدمات فولاد ایران در این مورد در گزارشی به بررسی این مساله پرداخته است که آیا روند تغییرات قیمتی تا پایان امسال در این بازار منفی خواهد بود یا برعکس؟ نگاه اول این تحلیل به این سوال پاسخ مثبت داده و می‌گویند امسال نیز مانند سال‌های اخیر شاهد روند کاهشی قیمت‌ها خواهیم بود. در مقابل نگاه دوم معتقد است روند کاهشی قیمت به زودی متوقف و شرایط معکوس خواهد شد. باید گفت نگاه گروه اول کوتاه‌مدت است (مثلا یک ماهه) ولی گروه دوم نگاهی بلندتر دارند (حداقل سه ماهه ولی حداکثر تا پایان سال 95). بر این اساس شاید بتوان مجموع دو شرایط کوتاه و بلندمدت را نیز در روند تغییرات بازار فولاد محتمل دانست. در این گزارش دلایل دو گروه برای تداوم روند کاهشی قیمت فولاد تا پایان سال یا پیش‌بینی بازگشت قیمت‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نگاه اول: قیمت‌ها نزول می‌کنند

این نگاه معتقد است قیمت‌ها روند نزولی خواهند داشت و تجربه سال قبل تکرار خواهد شد. دلایل این نگاه را می‌توان به‌صورت تیتر‌وار در بندهای زیر بررسی کرد.

1- ظرفیت انبارها با کالاهای ارزان قیمت پر شده و صاحبان این کالاها در رقابت شدید با یکدیگر هستند تا موجودیشان را صفر کنند پس به همین دلیل روند قیمت‌ها نزولی است.

2- تقاضای واقعی پایین است و به همین دلیل تجار تمایلی به خرید ندارند.

3- طی 3 سال گذشته، سرمایه‌های بزرگ از بازار فولاد خارج شده و به سمت سپرده‌گذاری در بانک، ملک و بورس رفته است.

4- با توجه به روند نزولی قیمت‌ها انگیزه‌ای برای خرید نیست.

5- روند عمومی قیمت‌ها در خارج نزولی است به همین دلیل همه خریدارها به انتظار سقوط قیمت‌ها نشسته‌اند تا به کف خود برسد.

6- سیاست دولت کنترل تورم و کاهش آن است بنابراین اجازه افزایش قیمت را نمی‌دهد.

نگاه دوم: قیمت‌ها افزایش خواهد یافت

این نگاه معتقد است قیمت‌ها به کف خود رسیده و افزایش خواهد یافت. دلایل صاحبان این نگاه نیز در ادامه می‌آیند:

1- انبارها در یک ماه گذشته تقریبا تخلیه شده و تا اواسط خرداد موجودی ارزان‌قیمت در انبارها نخواهد ماند و آنچه باقی می‌ماند موجودی‌های گران خرید است که صاحبان آنها به سادگی حاضر به فروش آن نیستند.

2- تقاضا وارد بازار خواهد شد. بودجه را 29 اردیبهشت شورای نگهبان تایید کرد، بر اساس این بودجه تغییرات اساسی در سرمایه بانک‌ها و مصرف دولت خواهد بود. یکی از موارد ذکر شده در بودجه، ساخت 200 هزار واحد مسکونی روستایی است که باید توسط وزارت مسکن با نرخ بهره 5 درصد ساخته شود، دولت این طرح را برای بخش مسکن مثل خودرو طراحی کرده تا به مسکن تحرکی داده باشد.

3- دولت بدهی‌اش را می‌دهد و پول تزریق خواهد شد. در این بودجه مساله تسویه بخشی از بدهی دولت به بانک‌ها و شرکت‌های عمرانی آمده بود که حذف شد و احتمالا مجلس بعدی آن را اصلاح و تصویب خواهد کرد. بر این اساس حدود 150 هزار میلیارد تومان از بدهی دولت تسویه می‌شد.

4- در بودجه 95 آمده است که از محل ارزیابی دارایی‌های خارجی بانک مرکزی، مبلغ پانصد هزار میلیارد ریال از مطالبات بانک‌های دولتی توسط بانک مرکزی پرداخت شود تا توان وام‌دهی آنها بالا برود، بنابراین نرخ بهره هم پایین خواهد آمد که به رونق کار می‌انجامد.

5- کل تولید محصولات فولادی در سال 93 برابر 4/ 16 میلیون تن بوده است. در سال 94 به 28/ 15 میلیون تن کاهش یافته، فولاد خام در سال 93 کلا 8/ 16میلیون تن بوده که به 7/ 16 میلیون تن کاهش یافته و عرضه کم شده است.

6- صادرات میلگرد در سال 94 با 22 درصد رشد به 302 هزار تن از 248 هزار تن رسیده است، صادرات ورق که 5/ 1 میلیون تن بوده به 7/ 1 میلیون تن و با افزایش 11 درصدی روبه‌رو‌ شده اما آنچه مهم است اینکه صادرات فولاد خام یعنی اسلب، بیلت و آهن اسفنجی از 975 هزار تن به 790/ 1 میلیون تن رسیده است. یعنی صادرات مواد خام دو‌برابر شده و راه خود را پیدا کرده و بعد از برجام به شدت افزایش یافته است، این روند را نمی‌شود متوقف کرد و عرضه به بازار داخلی کمتر خواهد شد.

7- قیمت هر یک تن بیلت معادل است با قیمت حداقل 7 بشکه نفت بنابراین صادرات فولاد در سال 94 برابر با صادرات 12600000 هزار بشکه نفت بوده که در سال 95 این رقم باید افزایش یابد چون سیاست دولت متمرکز بر افزایش صادرات و کسب درآمد ارزی بیشتر است.

8- بیشترین رقم صادرات متمرکز بر فولاد خام است، در نتیجه قیمت مواد اولیه برای ساخت فولاد در ایران نمی‌تواند کاهش یابد به همین دلیل در شرایط فعلی قیمت‌ها به کف خود رسیده است، صادرات فولاد به‌رغم شروع تنزل قیمت در بازار جهانی همچنان ادامه خواهد یافت، به دلیل آنکه ما در صادرات فولاد هم ارزش افزوده زیادی را کسب می‌کنیم و هم سود به‌دست می‌آوریم. آنچه مسلم است که بودجه تازه به دولت ابلاغ شده است و تقاضای واقعی در خلال یک ماه آینده روشن خواهد شد.

پیش‌بینی‌های سه ماهه قیمت سنگ‌آهن

جهان سهم : قیمت سنگ‌آهن در روزهای اخیر نوسانی محدود حول ۵۰ دلار در هر تن داشته و اکنون در مرز این رقم قرار دارد. قیمت این ماده خام مورد استفاده در تولید فولاد در سال جاری میلادی به شدت نوسان کرده و اکنون تولیدکنندگان بزرگ آن و نیز برخی نهادهای تحلیلگر معتقدند سرمایه‌گذاران در این ماده خام نباید تصور کنند در سهم ماه‌های آینده قیمت‌ها بالا خواهد رفت. برعکس، انتظار می‌رود قیمت سنگ‌آهن در مسیر کاهش حرکت کند. بانک گلدمن ساکس نسبت به کاهش قیمت‌ها به زیر 40 دلار در هر تن به دلیل افزایش مازاد عرضه هشدار داده است. در پایان هفته گذشته، قیمت سنگ‌آهن به زیر 50 دلار کاهش یافت که پایین‌ترین میزان از ماه فوریه است. نگرانی‌ها درباره کاهش تقاضا در چین سبب افول قیمت سنگ‌آهن شده است. تحلیلگران بخش مواد خام در بانک گلدمن ساکس می‌گویند، درکوتاه‌مدت به دلیل ذخیره پایین فولاد در چین قیمت سنگ‌آهن حمایت می‌شود، اما طی ماه‌های آینده قیمت‌ها کاهش خواهد یافت. پیش‌بینی می‌شود متوسط قیمت هر تن سنگ‌آهن با عیار 62 درصد در سه ماه کنونی 55 دلار، در سه ماه آینده 45 دلار و در سه ماه چهارم امسال 38 دلار باشد. در سه ماه اول سال آینده میلادی متوسط قیمت‌ها 35 دلار خواهد بود.

اواخر ماه گذشته میلادی قیمت سنگ‌آهن به نزدیکی 70 دلار در هر تن رسید. از آن زمان تاکنون قیمت‌ها نزدیک به 30 درصد کاهش یافته است. دیدگاه شرکت‌های بزرگ تولیدکننده سنگ‌آهن از جمله شرکت ویل اس‌ای در‌باره افق قیمت‌ها مثبت نیست. آنها افزایش عرضه و ضعف اقتصاد چین را دو عامل مهم فشار بر قیمت سنگ‌آهن می‌دانند. روز گذشته قیمت سنگ‌آهن ابتدا به بالای 50 دلار رسید و سپس به طرف این رقم کاهش یافت، زیرا شرکت فورتسکیو که یکی از چهار شرکت بزرگ تولیدکننده سنگ‌آهن در جهان است، اعلام کرد برنامه‌هایی برای بالا بردن ظرفیت تولید دارد. قیمت سنگ‌آهن اکنون 3/ 50 دلار در هر تن است. رشد قیمت سنگ‌آهن در ابتدای ساعات معاملات روز گذشته حاصل آن بود که تحلیلگران پیش‌بینی خود از عرضه سنگ‌آهن از سوی شرکت بی اچ پی بیلیتون را کاهش دادند. تحلیلگران موسسه مک کواری اعلام کرده‌اند احتمالا این شرکت نمی‌تواند به هدف خود در زمینه تولید سنگ‌آهن در سال جاری میلادی دست یابد. سه ماه دوم هر سال، دوران طلایی برای بازار سنگ‌آهن است، زیرا توفان در شمال غرب استرالیا سبب اختلال در عرضه این ماده خام می‌شود و در چین روند ذخیره‌سازی سنگ‌آهن در انبارهای کارخانه‌های تولیدکننده فولاد انجام می‌شود. یکی از مقامات شرکت بی اچ پی بیلیتون، بزرگ‌ترین شرکت معدنی جهان از لحاظ درآمد و ارزش بازار، اعلام کرد، بر مبنای شاخص‌های بنیادی بازار یعنی عرضه و تقاضا نمی‌توان افزایش اخیر قیمت سنگ‌آهن را توجیه کرد. اگر در چین تغییراتی بزرگ در مصرف فولاد رخ ندهد قیمت سنگ‌آهن مطابق با پیش‌بینی بانک گلدمن ساکس به تدریج کاهش پیدا خواهد کرد.