با اتمام ساعات معاملات روز سه شنبه 95.03.11 شاخص بازار اول ( تالار اصلی ) با 173 واحد کاهش به رقم 53297 واحد رسید. همین وضعیت را در شاخص بازار دوم (تالار فرعی) شاهد هستیم بطوریکه شاخص تالار فرعی در این روز با ثبت 792 واحد کاهش عدد 166418 واحد را تجربه کرد. شاخص قیمت (وزنی – ارزشی) بورس نیز در روز جاری با 105 واحد کاهش به رقم 27843 واحد رسید.
همچنین در این روز "وغدیر" با 49 واحد افزایش شاخص، بیشترین تأثیر مثبت را بر جا گذاشت و در مقابل "حکشتی" با 49 واحد کاهش، بیشترین تأثیر منفی را بر روی شاخص داشت.
شاخص فرابورس نیز با 3 واحدکاهش به رقم 816 واحد رسید.
گفتنی است ارزش کل معاملات در بازار بورس به رقم 1853 میلیارد ریال و ارزش کل معاملات در بازار فرابورس به رقم 1954 میلیارد ریال رسید.
شاخص کل بورس و بازار سرمایه هر دو امروز را با رنگی سرخ به پایان بردند تا علی رغم سیلی بلوک "وغدیر" بر صورت شاخص برای سبز کردن آن اما در نهایت افت بیش از 287 واحدی شاخص کل ماحصل فعالیت بازار سرمایه ای باشد که امروز در آن سرمایه ای نیست.
بنا بر گزارش بورس نیوز، قصد داریم امروز به جای پرداختن به شرایط و وضعیت بازار سرمایه اندکی راجع به وظایف و مسئولیت ارکان هایی از بازار صحبت کنیم که جای خالی آنها بیش از حد احساس می شود. متولیان بازار سرمایه امروز بسیار کم فروغ شده اند. درست در جایی که نیاز به حضورشان، تصمیماتشان یا حتی دلگرمی کلامشان در بین اهالی تالار احساس می شود، جایشان خالیست. متولی بازار سرمایه به تبع تفکرش، اقدامش، عملش و تصمیماتش به عنوان اولین رکن تأثیر گذار بر جو روانی و عملکرد سرمایه گذاران محسوب می شود، متولی یعنی صاحب، یعنی راهنما، یعنی مسئول، قبول داریم که بعضی وقت ها ممکن است سکان کشتی بنا بر هر دلیلی آنگونه که باید در دستان سکاندار نچرخد اما بودن آن فرد پشت سکان کشتی به مسافران دلگرم می دهد، بعضی وقت ها پدر یک خانواده به هر در که می زند نمی شود، هر چه می کند برای حل مشکل خانواده نمی شود، اما همین تلاش و کوشش او برای حل مشکل، به اهل خانه دلگرمی و قوت قلب می دهد.
متولی بازار سرمایه باید امروز در میان اهالی تالار باشد، باید امروز پشت سکان بازار سرمایه دیده شود. طی روزهای گذشته اخبار و شایعات ضد و نقیضی از اقدامات رییس سازمان بورس برای حل برخی مشکلات بازار سرمایه به گوش رسید، از تلاش و رایزنی های متولی بازار با مسئولین ذیربط اقتصادی برای حل مشکلات بورس زیاد شایعه و شنیده به گوشمان رسید اما هیچگاه این اخبار از طریق یک منبع رسمی نه تأیید شد و نه تکذیب.
باور کنید همیشه نتیجه نهایی راهگشای بعضی مشکلات نیست بعضی وقت ها پیمودن راه حل خود مسئله را حل می کند. مهم نیست که اقدامات و تلاش های مسئولین بورسی چه نتیجه ای داشته باشد مهم آنست که دیگران یا همان اهل خانه تلاش و کوشش متولی را برای رسیدن به نتیجه ببینند حتی اگر در نهایت نتیجه آنی نباشد که باید بشود.
اینکه اهل خانه متولی و نقش آن را در حل مشکل خنثی ببیند بسیار بدتر از آنست که تلاش و کوشش متولی در حل بحران را بی نتیجه ببینند.
اما برخی اوقات بعضی تلاش ها و اقدامات راه حل موضوع نیست، بعضی وقت ها یکسری اقدامات خیر خواهانه بی آنکه متولی خود آگاه باشد همچون بنزین بر آتش ریختن است.
قرار بود بازار سرمایه همانی که هست دیده شود اما نشد، قرار شد بلوک زنی های بی مورد جای خود را به حل منطقی و ریشه ای مشکلات بدهد اما نشده، قرار شد بیان راه حل مسئله جایگزین پاک کردن صورت مسئله بشود اما نشد.
قرار بود تابلوی شاخص دست ساز به جا مانده از دولت قبل شکسته شود اما نشد و خیلی قرارهای دیگر بود و اما نشد...
امروز بازار سرمایه دچار ترس و وحشت از مرگ تدریجی شده که آن را به سمت خود کشی می برد، امروز نقدینگی و اعتماد با زحمت بدست آمده به راحتی در حال رفتن از بازار سرمایه است، رفتنی که اگر نخواهیم بگوییم برگشتی در کارش نیست اما به جرأت می گوییم که بازگشت آن سخت تر از آن چیزی است که فکرش را می توان کرد.
نقدینگی که امروز در حال خروج از بورس است تنها با اعتماد باز می گردد و نقش متولی بازار سرمایه در این مهم در شرایط فعلی بسیار پر رنگ تر از دوران گذشته است. فقط کافیست آنچه که تا به امروز اتفاق افتاده و آنچه را که قرار است در آینده به وقوع بپیوندد بی آنکه نتیجه آخر مهم باشد با اهل خانه بازگو شود.
از نقش متولی گفتیم حال بد نیست از نقش بازیگری در این بازار سخن بگوییم که امروز نقش اول سریال "بورس اناری" است. حقوقی غیر حرفه ای و منفعل بورس از ابتدای امسال تا به امروز توانسته جایزه بهترین خرابکار بورس را از آن خود کند.
حقوقی که در روند مثبت و منفی فروشنده است، حقوقی که برنامه اصلی آن خروج سهم نیست بلکه به زمین کوبیدن سهام پس از خروج از آن است تا مبادا کارنامه کاری او پیش مدیران به واسطه رشد سهم پس از فروش سیاه و خراب شود.
امروز اصلی ترین نوسانگیران بازار سرمایه همین حقوقی ها هستند، فعالانی که از حقیقی ها و آماتورهای بازار مفت می خرند و گران به همان ها می فروشند.
عملکرد امروز شرکت های حقوقی بورس به گونه ای است که انسان را به شک می اندازد که نکند اینها از کره دیگری آمده اند و به همین دلیل است که هیچ اطلاعی از اقتصاد و بازار سرمایه ندارند.
یک درخواست بسیار مهم و عاجزانه از مسئولین امر داریم، لطفاً کد معاملاتی شرکت های سرمایه گذاری بورس که خودشان هم یکی از شرکت های پذیرفته شده در این بازار می باشند را بررسی کنید. ببیند واقعاً این شرکت های چند صد میلیاری که موضوع فعالیت و هدف از تأسیس آنها سرمایه گذاری است طی چند ماه گذشته چه کرده اند؟
لطفاً ببینید عملکردهای آنها در روندهای مثبت و منفی بورس چگونه بوده؟ چقدر سهام خریده اند و چقدر فروخته اند.
باور کنید مدیران برخی از این شرکت ها حتی توانایی اداره و مدیریت سهام خود در بورس را ندارند چه رسد به کمک به بازار سرمایه و با ورود و خروج های کارشناسی شده.
این شرکت ها نه سود آوری و تغییر سودآوری های قابل قبول حتی درصد سود بانکی را دارند و نه تغییرات قیمتی مثبتی در سهام آنها طی یکسال ایجاد می شود همین که ضرر نزنند جای شکر دارد توقع سود از آنها نمی رود.
واقعاً اگر امروز تمامی شرکت های سرمایه گذاری بورسی از این بازار اخراج شوند (با فرض نداشتن سهامدار خرد ) فکر می کنید چه اتفاق می افتد؟ آیا به هر حال در بازار تفاوتی ایجاد می شود؟
جداً این شرکت ها با طرز فکر امروز برخی مدیرانشان نه تنها دردی را از بازار دوا نمی کنند بلکه خود درد اضافه تری هستند بر دیگر دردها.
امروز جای خالی مدیران خوش فکر و کار بلد به وضوح در بازار سرمایه احساس می شود و باید مسئولین و متولیان بازار سرمایه این را بدانند اگر از همین فردا تمامی مشکلات بنیادین و ساختاری بازار سرمایه حل شود اما تا مادامی که این طرز تفکر بر مدیران شرکت های حقوقی و سرمایه گذاری بورس حاکم است وضع بازار سرمایه با رفتارهای غیر حرفه ای همینی است که امروز می بینیم.

به گزارش خبرنگار بورس خبرگزاری فارس؛ شاخص کل قیمت و بازده نقدی بورس تهران در پایان معاملات امروز چهارشنبه 12 خرداد ماه 95، با کاهش 60 واحدی به رقم 76 هزار و 84 واحد رسید.
شاخص کلهموزن اما با افزایش 14 واحدی عدد 13 هزار و 779 واحد را به نمایش گذاشت.
امروز همچنین شاخص سهام آزاد شناور با کاهش 5 واحدی به رقم 84 هزار و 812 واحد رسید.
شاخص بازار اول نیز در حالی با کاهش 74 واحدی به رقم 53 هزار و 222 واحد دست یافت که شاخص بازار دوم با افزایش 63 واحدی عدد 166 هزار و 481 واحد را به نمایش گذاشت.
امروز همچنین شاخص کل فرابورس (آیکفس) با کاهش یک واحدی روی رقم 814 واحد ایستاد.
امروز معاملات سهام در نماد معاملاتی سه شرکت گسترش نفت و گاز پارسیان با 31 واحد، بانک پاسارگاد با 20 واحد و پالایش نفت بندرعباس با 16 واحد کاهش بالاترین تاثیر منفی را در محاسبه شاخص کل بورس به نام خود ثبت کردند.
درمقابل معاملات سهام در نماد معاملاتی سه شرکت ایران خودرو با 30 واحد، پتروشیمی پردیس با 27 واحد و بانک کارآفرین با 19 واحد افزایش، بالاترین تاثیر مثبت را در برآورد این نماگر به دوش کشیدند.
به گزارش فارس، ارزش کل معاملات بورس امروز تهران به بیش از 177 میلیارد تومان بالغ شد که ناشی از دست به دست شدن 853 میلیون سهم و ارواق مالی قابل معامله طی 79 هزار و 352 نوبت داد و ستد بود.
طی معاملات امروز نماد معاملات شرکتهای افرا نت، گروه صنعتی بارز، گروه صنعتی قطعات اتومبیل ایران، پتروشیمی فجر، گروه صنعتی پاکشو، شیریندارو، کارخانجات تولیدی شهید قندی یزد از سوی ناظر بازار سهام متوقف و در مقابل نماد معاملاتی شرکتهای نفت ایرانول، همکاران سیستم، تولیدی و خدمات صنایع نسوز توکا، بیمه نوین بازگشایی شدند.
امروز همچنین برای نخستینبار 10 درصد از کل سهام شرکت واسپاری ملت متعلق به شرکت گروه مالی ملت در بازار دوم بورس تهران به قیمت هر سهم 106 تومان کشف قیمت شد. همچنین امروز نماد معاملاتی اوراق صکوک اجاره گروه سرمایهگذاری مسکن با توجه به پرداخت آخرین اجارهبهای سه ماهه این اوراق در روز دوشنبه این هفته، در پایان معاملات امروز متوقف شد؛ همچنین امروز یک میلیارد و 500 میلیون سهم در دست انتشار شرکت اعتباری ثامن (در شرف تاسیس) به قیمت هر سهم یکصد تومان از طریق بازار فرابورس پذیرهنویسی شد.
به گزارش فارس امروز در بازار فرابورس 158 میلیون حق تقدم بانک آینده در بازار پایه توافقی میان کدهای درون گروهی سهامدار عمده جابجا شد. این در حالی است که در این نماد معاملاتی با وجود سفارش عرضه 50 میلیون سهمی اما تقاضای 340 میلیون سهمی به قیمت هر سهم 10 تومان در پایان معاملات امروز درج شد.
در نماد معاملاتی فولاد کاویان نیز امروز 39.5 میلیون سهم به ارزش کمتر از 6 میلیارد تومان در بازار پایه توافقی از کد سهامدار عمده حقیقی با معامله درونگروهی روبرو بود.
در نماد معاملاتی باغمیشه اما امروز 37میلیون سهم به ارزش بیش از 9 میلیارد تومان از سوی سهامدار عمده حقوقی کدبه کد شد.
شرکت توسعه شهری توسگستر نیز امروز شاهد معاملات کد به کد سهامدار عمده حقوقی در جریان بازار خردهفروشی بورس تهران بود.
در زامیاد اما امروز بیش از 16 میلیون سهم به ارزش بیش از 1.5 میلیارد تومان کدبهکد شد.
در سختآژند نیز امروز اندکی بیش از 10 میلیون سهم به ارزش بیش از 5 میلیارد تومان میان کدهای درون گروهی سهامدار عمده حقوقی جابجا شد.
امروز همچنین گسترش صنایع انرژی آذراب به دنبال برنامه معاملات انتقالی خود شاهد جابجایی 8 میلیون سهمی به ارزش بیش از 2 میلیارد ریال به کدهای درونگروهی سهامدار عمده بود.
همچنین لیزینگ رایان سایپا نیز امروز شاهد جابجایی 7 میلیون سهمی به ارزش بیش از 2 میلیارد تومان در این نماد معاملاتی بود.
همچنین در نماد معاملاتی بانک پاسارگاد امروز علاوه بر معاملات دوطرفه از سوی سهامدار عمده حقیقی بازار سهام شاهد بازارگردانی ضعیف سهام در این نماد معاملاتی بود.
* بازار سهام همچنان گنگ و سردرگم
به گزارش فارس، امروز بازار سهام همپای بازارگردانها در نمادهای معاملاتی پیشرو از جمله خودروییها شامل معاملاتی گنگ و سردرگم در کلیت معاملات امروز تالار شیشهای بودند این در حالی بود که حتی عرضه اولیه سهام یک شرکت جدید نیز نتوانست شادابی چندانی را دست کم برای گروههای مالی و نهادهای وابسته به آن فراهم کند.
آنچه که این روزها در بورس تهران رقم میخورد فقر شدید نقدینگی و بیمیلی سهامداران برای حضور در گروهها و نمادهای معاملاتی پیشرو است. در عین حال درجا زدن قیمت سهام خودروییها و عدم ورود جریان نقد عملیاتی در این شرکتها باعث شده تا زیر سایه سنگین رکود بر فضای کسب و کار بورس تهران نیز درجا زند.
امروز در گروه سایر کانیهای غیرفلزی بودجه برآوردی شرکت شیشه و گاز با سرمایه 25 میلیارد تومانی برای سال مالی منتهی به پایان اسفندماه 95 به رقم 2328 ریال اعلام شد. این در حالی است که سود هر سهم پس از کسر مالیات «کگاز» در گزارش قبلی این سال مالی 257 ریال اعلام شده بود که اکنون با تعدیل مثبت 806 درصدی خود را آماده بازگشایی در هفته آینده کرده است.
در این نماد معاملاتی که پیش از این بنیاد مستضعفان از عدم تصمیم برای فروش زمین خبر داده بود به تازگی آگهی مزایده فروش زمین مهرآباد این شرکت منتشر شده و گزارشها حاکی از واگذاری این دارایی به شرکت نوشابه ساسان حکایت دارد که بر این اساس سهامدار عمده بنا دارد این درآمد غیرعملیاتی را از طرق افزایش ظرفیت تولید و فروش شرکت به سود عملیاتی مداوم تبدیل کند.
به گزارش فارس، امروز بازار سهام بازاری خنثی و رخوتآور بود که همچنان تکسهمها و شرکتهای کوچک به ویژه در گروه غذاییها و قطعهسازان را مورد توجه خود قرار داده بود.

به گزارش خبرنگار بورس خبرگزاری فارس، امروز 80 میلیون سهم معادل 10 درصد از کل سهام شرکت واسپاری ملت از مجموعه شرکتهای وابسته به بانک ملت در تابلو معاملات بورس تهران برای نخستین بار عرضه شد که به قیمت هر سهم 106 تومان کشف قیمت شد.
هم اکنون از مجموع حجم سهام قابل عرضه این شرکت تعداد 20 میلیون سهم برای معاملهگران آنلاین (بر خط) در نظر گرفته شده که تا دقایقی دیگر به منظور تخصیص سهام به این معاملهگران بازگشایی خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری فارس، سازمان امور مالیاتی کشور با صدور اطلاعیهای اعلام کرد: صاحبان مشاغل فقط تا پایان خردادماه مهلت دارند اظهارنامه مالیاتی برای عملکرد سال 1394را ارائه دهند.
در این اطلاعیه آمده است: براساس اصلاحیه مورخ 1394/4/31 قانون مالیاتهای مستقیم، آخرین مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال 1394 صاحبان مشاغل، تا تاریخ 1395/3/31 است.
تسلیم اظهارنامه پس از موعد مذکور علاوه بر عدم اعمال معافیت های مقرر قانونی، مشمول جرائم غیرقابل بخشش خواهد بود.

یک کارشناس بازار سرمایه در یادداشتی که به خبرگزاری فارس ارسال کرده با نگاهی گذرا به هدفمندی یارانه، راهکارهایی برای حل معضل پرداخت یارانهها ارایه کرده است.
در این یادداشت می خوانیم، رقم پرداختی یارانه ها در سال حدود 40 هزار میلیارد تومان است و برای تخمین بزرگی این رقم فقط کافی است، این مثال فرضی را مجسم کنیم: اگر متوسط هزینه ساخت یک مترمربع واحد مسکونی (بدون احتساب زمین) در شهر را حدود 1 میلیون تومان و در روستا حدود 700 هزار تومان فرض کنیم، با پول یکسال یارانه میتوان بودجه ساخت 40 میلیون مترمربع خانه مسکونی در شهرها و یا 57 میلیون مترمربع خانه مسکونی در روستاهای کشور را تامین کرد. همچنین با این بودجه می توان سالانه بالغ بر 10 درصد کل شرکتهای پذیرفته شده در بورس ایران را خریداری نمود.
از این دست مثالها زیاد است و هدف از ارائه مثال تنها ارائه تخمینی از میزان بزرگی این پول است و نگارنده الزاما توصیهای در مورد چگونگی هزینه کرد این مبالغ ندارد، اما سوال کلیدی این است که آیا تداوم پرداخت یارانهها کار درستی است؟
آیا پرداخت یارانه نقدی کار درستی است
برای پاسخ به این سوال باید دید منشا پرداخت این یارانه ها چیست؟ مرسوم است در بسیاری از کشورهای توسعه یافته انواع یارانه ها و سایر پرداختها از سوی دولت به مردم پرداخت می شود، اما اغلب این پرداختها از محل مالیاتها و یا سایر پرداختیهای ذی نفعان یارانه است.
به عبارت دیگر با یک تقدم زمانی یارانه ها از جیب همان کسانی پرداخت می شود که ذی نفع هستند و تا اینجا پرداخت چنین یارانه ای علاوه بر کارکردهای مفید اقتصادی که دارد، کاملا عادلانه است.
اما در مورد درآمد حاصل از واگذاری منابع طبیعی و توزیع این درآمد بین عموم مردم این عدالت رعایت نشده است. اگر قرار باشد منابع طبیعی کشور که متعلق به تمام نسلهای آینده کشور است، فقط توسط نسل فعلی فروخته شود و منابع حاصل از آن به جای سرمایه گذاری، در امور جاری مصرف شود، عدالت رعایت نشده چرا که ذی نفع یارانه نسل فعلی خواهد بود و پرداخت کننده آن تمام نسلهای آینده و واضح است که این نوع پرداخت یارانه عادلانه نیست.
البته این، پاسخی تئوریک و روی کاغذ است. این نوع نگاه کردن به موضوع از منظر ساختاری (Semantic) همه ماجرا نیست و باید پدیده های مهم را از منظر عملی بودن (Pragmatic) نیز مورد ارزیابی قرار داد. از این منظر یارانه ها به هر حال وعده ای است که به اشتباه به مردم داده شده است و بسیاری از افراد به غلط یا درست زندگی خود را بر اساس دریافت یارانه برنامه ریزی کرده اند. از این منظر اگر یارانه ها قطع شود، نوعی خلف وعده خواهد بود و شاید حداقل در کوتاه مدت برای دولت عملی نباشد این یارانه ها را حذف نماید. پس راه حل چیست؟
اگر نمی توان پرداخت یارانه را قطع کرد، راه حل چیست؟
درآمد حاصل از فروش منابع طبیعی یک کشور نباید صرف هزینه های جاری شود و باید سرمایه گذاری شود تا تمام نسل ها که به نوعی صاحبان این منابع هستند، بتوانند از عایدات و درآمدهای این منابع بهره مند شوند. در بسیاری از کشورهای نفت خیز از جمله کشور خودمان ایران، صندوق های ذخیره ارزی به همین منظور ایجاد شده اند.
برخی کشورها حتی اجازه نمی دهند منابع این صندوق ها در داخل کشور سرمایه گذاری شود، بلکه آنها را در داراییهای خارجی سرمایه گذاری می کنند و فقط سود این سرمایه گذاری ها را صرف امور داخلی کشور می کنند. به همین طریق کشورهایی نظیر نروژ، عربستان، امارات هزاران میلیارد دلار درآمد حاصل از فروش نفت و سایر منابع طبیعی را پس انداز نمودهاند.
در ایران نیز حالا که تعهد پرداخت یارانه به مردم داده شده است و نمی توان آن را در صندوق های ارزی و در داراییهای سرمایه ای داخلی و خارجی سرمایهگذاری نمود بهتر است، مشوق هایی در اختیار یارانه بگیران قرار داده شود، تا حداقل عموم مردم به جای مصرف کردن این منابع آنها را سرمایه گذاری نماید. این مشوقها میتواند شامل موارد زیر باشد:
حسابهای سرمایه گذاری پس انداز معاف از مالیات:
توضیح اینکه در اکثر کشورهای توسعه یافته، نظام مالیاتی به گونه ای است که درآمد سرمایه گذاری اعم از سود خرید و فروش سهام و یا سود سپرده های بانکی مشمول مالیات است، اما حساب هایی هستند که افراد می توانند برای پس انداز از آن استفاده کنند و برای اینکه افراد انگیزه پس انداز داشته باشند، این حسابها معاف از مالیات هستند.
پیشنهاد می شود، در کشور نیز اول با بازنگری در قوانین مالیاتی و به روز کردن این قوانین، سود سپرده های بانکی و سود سرمایه گذاری در سهام مشمول مالیات شود و پس از آن حسابهای پس انداز معاف از مالیات برای یارانه ها طراحی شود.
واگذاری دارایی های سرمایه ای به مردم و بازپرداخت مابه ازای دارایی از طریق پرداخت اقساط از محل یارانه ها:
دولت می تواند برای روستاییان و حتی ساکنان شهرها، دارایی های سرمایه ای جهت تولید و اشتغال را به صورت انفرادی و یا گروهی و به صورت اقساطی واگذار نماید و پشتوانه پرداخت اقساط نیز یارانه افرادی باشد که اقدام به تحصیل دارایی نمودهاند. برای مثال کشاورزان تشویق شوند با دریافت وام، تجهیزات نو و کارامد کشاورزی تهیه نمایند و یارانه آنها نیز پشتوانه بازپرداخت این وام باشد.
واگذاری سهام و یا واحد صندوق های سرمایه گذاری ارزی یا ریالی در ازای یارانه: دولت می تواند این گزینه را در اختیار یارانه بگیران قرار دهد که یارانه آنها به جای تسویه نقدی در صندوق های سرمایه گذاری پس انداز شود. این صندوق ها می تواند ارزی و ریالی باشند و منابع آنها می تواند در انواع سرمایه گذاری ها و یا ارائه وام به کار گرفته شود.
برگزاری دوره های آموزش تخصصی و بازپرداخت هزینه برگزاری این دوره ها از محل یارانه ها:
دولت می تواند با امکان سنجی تخصص های مورد نیاز هر منطقه اقدام به ارائه بسته های آموزش های تخصصی جهت ایجاد واحدهای خدماتی، تولیدی و صنعتی نماید و هزینه این آموزش نیز به صورت اقساطی از محل یارانه افراد بازپرداخت شود.
نتیجه گیری
به نظر می رسد دولت بتواند با تبلیغ فرهنگ سرمایه گذاری و پس انداز، یارانه مردم را به جای مصرف در امور جاری، جذب فعالیت های سرمایه گذاری نماید. البته باید تاکید داشت که فرصت های سرمایه گذاری که در اختیار یارانه بگیران قرار می گیرد، باید متنوع و متناسب با نیازهای آنان باشد و همچنین باید مشوق های کافی برای جذاب بودن سرمایه گذاری به جای مصرف در نظر گرفته شود.