ادعای روس‌ها: فاز اول اس ٣٠٠ اجرا شد

روزنامه شرق نوشت؛

موضوعی که هشت سال است هر‌ازگاهی در صدر اخبار منابع روس قرار می‌گیرد؛ درحالی‌که طرف مقابل این معامله، یعنی ایران درباره آن اظهار‌نظری نمی‌کند. در جدیدترین خبر، رئیس اجرائی شرکت صنایع دفاعی دولت روسیه گفته‌ است: «روسیه با ایران قرارداد فروش سامانه موشکی اس- ٣٠٠ را امضا کرد. فاز اول این قرارداد اجرا شده و ایران شکایت خود را از روسیه پس گرفته است». این  مقام روس در حالی از امضای قرارداد جدید اس- ٣٠٠ با ایران سخن گفته که پیش از این ‌هم همین مقام از نهایی‌شدن قرارداد تحویل سخن گفته بود .

ایران شکایت را پس گرفته

روز گذشته سرگی چمیزوف، مدیر‌کل شرکت دولتی «روس تک»، در نمایشگاه بین‌المللی «DubaiAirshow- ٢٠١٥ » اعلام کرد: «روسیه با ایران قرارداد فروش سامانه موشکی اس- ٣٠٠ را امضا کرد. فاز اول این قرارداد اجرا شده و ایران شکایت خود را از روسیه پس گرفته است». چمیزوف ادامه داد: «صحبت از «اس- ٣٠٠»، سامانه ضدموشکی است که قرارداد آن به امضا رسیده است». این مقام روس تأکید کرد: «بخش اول قرارداد کامل شده و ایران شکایت خود را علیه روسیه از دادگاه بین‌الملل پس گرفته است». در هشت سالی که ایران و روسیه بر سر خرید اس- ٣٠٠ با هم وارد مذاکره شده‌اند، روسیه با این سامانه موشکی پیچیده‌ترین بازی‌ها را انجام داده ‌است. سامانه موشکی «اس-٣٠٠» یکی از سرسخت‌ترین سپرهای موشکی است که توانایی رهگیری بیش از صد هدف و درگیری با بیش از ١٢ هدف را به طور هم‌زمان دارد. این سیستم، ویژه دفاع از مؤسسات صنعتی، نهادهای دولتی، پایگاه‌های نظامی و مقرهای فرماندهی در برابر حملات هوایی و فضایی دشمن است. اس-٣٠٠ همچنین قادر به نابودی اهداف بالستیک بوده و قابلیت حمله به اهداف زمینی را نیز دارد. حداکثر برد آن ٢٠٠ کیلومتر است. مهم‌ترین ویژگی این سامانه آماده‌شدن در پنج‌دقیقه است. اس-۳۰۰ شباهت زیادی با سامانه پدافندی آمریکایی ام‌آی‌ام-۱۰۴ پاتریوت دارد .

خبرگزاری تاس روسیه نیز روز گذشته از امضای قرارداد تحویل سامانه دفاعی اس- ٣٠٠ میان ایران و روسیه در ابتدای سال آینده میلادی خبر داده بود .

اس- ٣٠٠ از مدودوف تا پوتین

قرارداد تحویل سامانه‌های «اس-٣٠٠» اواخر سال ٢٠٠٧ میلادی امضا شد و قرار بود روسیه پنج‌ آتش‌بار از این سامانه‌های موشکی پدافند هوایی به ارزش حدود ٨٠٠ میلیون دلار به ایران تحویل دهد، اما سپتامبر ٢٠١٠  «دمیتری مدودوف»، رئیس‌جمهور وقت روسیه، با صدور فرمانی با عنوان «تدابیر مربوط به اجرای قطع‌نامه شماره ١٩٢٩ شورای امنیت سازمان ملل متحد، مورخه ٩ ژوئن سال ٢٠١٠ میلادی» تحویل سامانه‌های اس - ٣٠٠ را ممنوع کرد. مسکو قرارداد تحویل این سامانه‌ها را در سپتامبر همان سال لغو کرد.به دنبال همین بدقولی بود که ایران به خاطر تحویل‌نگرفتن «اس-٣٠٠» از شرکت روسی که قرارداد با او امضا شده ‌بود، به دادگاه بین‌المللی ژنو شکایت کرد و تقاضای چهار میلیارد دلار غرامت کرد. همین حکم دادگاه موجب شد روسیه با اصرار، دنبال راه‌حلی باشد که ایران شکایت خود را پس بگیرد؛ از‌جمله مذاکره با ایران بر سر تحویل سامانه آنتی ٢٤٠٠ که به گفته روس‌ها پیشرفته‌تر از اس- ٣٠٠ است، اما ایران این پیشنهاد را قبول نکرد. پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با اوج‌گرفتن مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ١+٥ با صدور حکمی ممنوعیت تحویل سامانه‌های موشکی پدافند هوایی اس-٣٠٠ را به ایران لغو کرد .

سکوت وزارت دفاع ایران

در دولت جدید ایران، وزارت دفاع ایران و روسیه مذاکرات درباره اس- ٣٠٠ را از سر گرفتند. دو کشور بار دیگر برای حل‌و‌‌فصل این موضوع توافق کردند. در پایان دیدار، وزیران دفاع دو کشور در ارتقای روابط دفاعی برای حل‌و‌فصل مشکل اس-٣٠٠ توافق کردند. اگرچه دو وزیر در این مورد به توافق کلی دست یافتند، اما هراز‌گاهی اخباری از سوی منابع روس درباره تحویل یا قرارداد جدید مطرح می‌شد. وزیر دفاع احتمال داده است این سامانه تا قبل از پایان سال میلادی تحویل داده می‌شود، اما تا ساعت تنظیم این گزارش خبر منابع روس از سوی منابع ایرانی نه تأیید شد و نه تکذیب. فقط یک مقام آگاه در وزارت دفاع به «شرق» گفت به طور قانونی زمانی ایران شکایت خود را پس می‌گیرد که اس- ٣٠٠ تحویل داده شده باشد، مگر آنکه در قرارداد جدید، بندی درباره پس‌گرفتن شکایت پیش از تحویل ذکر شده باشد.  در آخرین خبر که متعلق به اواسط مهر ٩٤ است، وزارت ‌دفاع در بیانیه‌ای اعلام کرد: «مسیر تحویل این سامانه بر‌اساس قرارداد منعقده قبلی مراحل اجرائی خود را طی می‌کند». در سفر وزیر دفاع ایران به روسیه قرارداد جدیدی بین دو وزیر امضا شد که همان قرارداد باید مبنای کار باشد، اما مشخص نیست جدیدترین خبر اعلام‌شده مبنی بر امضای قرارداد و پس‌گرفتن شکایت از سوی خبرگزاری روسی، خبری بر مبنای پیشرفت کار است یا آنکه شایعه‌سازی رسانه‌ای است. روس‌ها در هشت سال گذشته به دفعات از تحویل دادن یا تحویل‌ندادن اس- ٣٠٠ بهره‌برداری سیاسی کرده‌اند. رونق بازار شایعه اس- ٣٠٠ می‌تواند در بازی‌های سیاسی مسکو نقش تأثیرگذاری داشته باشد .

منبع پرشین تحلیل