نارضایتی اکثر سهامداران از شیوه های عرضه اولیه سهام

در شرایطی که ریسک های موجود در بازار سرمایه افزایش می یابد، وجود عرضه اولیه سهام در بورس می تواند تأثیر مثبتی بر بازار سرمایه بگذارد. وجود عرضه اولیه سهام می تواند به عنوان عاملی مثبت در جذب نقدینگی به سمت عرضه های اولیه سهام مؤثر باشد و این عرضه ها، به تنظیم بازار کمک می کند.

به نظر می رسد در شرایطی که ریسک های موجود در بازار سرمایه افزایش می یابد، وجود عرضه اولیه سهام در بورس می تواند تأثیر مثبتی بر بازار سرمایه بگذارد.

براساس گزارش بورس نیوز، انجام عرضه اولیه سهام در بازار سرمایه می تواند منجر به تعادل قیمت سهام شرکت ها در بورس نیز گردد بطوریکه در شرایطی که ریسک های بازار سرمایه افزایش می یابد و سهامداران از جذب نقدینگی به دلیل ریسک های موجود امتناع می کنند، وجود عرضه اولیه سهام می تواند به عنوان عاملی مثبت در جذب نقدینگی به سمت عرضه های اولیه سهام مؤثر باشد و این عرضه ها، به تنظیم بازار کمک می کند.

در نتیجه می توان اظهار کرد که وجود عرضه های اولیه سهام در شرایط افزایش ریسک و به منظور جذاب شدن بازار سرمایه، تأثیر مثبتی در جذب نقدینگی و ترغیب سرمایه گذار جهت تزریق منابع مالی به سمت بورس دارد. لذا انتظار می رود که فرآیند عرضه اولیه سهام و تخصیص سهام مربوطه به سهامداران با بیشترین میزان مطلوبیت سهامداران همراه باشد.

در همین راستا با توجه به نظرسنجی که توسط بورس نیوز در خصوص "میزان رضایت سهامداران از شیوه عرضه های اولیه اعم زمان و تخصیص سهام مربوطه" صورت گرفته، از کل 4695 آراء شرکت کننده در نظرسنجی مذکور، میزان رضایت بیشترین آراء در خصوص زمان و تخصیص عرضه اولیه سهام، کمتر از 50 درصد می باشد.

شایان ذکر است که براساس نظرسنجی مذکور، 83.77 درصد سهامداران شرکت کننده در نظرسنجی  رضایتی به کمتر از 50 درصد در این خصوص داشتند و در مقابل، کمترین میزان آراء، مربوط به رضایتمندی 80 الی 100 درصدی در این رابطه می باشد.

بنابراین می توان اظهار کرد که درصد بالایی از سهامدارانی که در نظرسنجی شرکت کرده اند از زمان و تخصیص عرضه اولیه سهام رضایت کافی را ندارند گفتنی است در نمودار زیر، نتیجه این نظرسنجی نشان داده شده است.

به طور کلی به نظر می رسد عدم رضایتمندی سهامداران در خصوص عرضه اولیه سهام، مربوط به مشکلات موجود در سیستم معاملات بر خط حین عرضه اولیه سهام می باشد. بطوریکه عرضه اولیه نمادهای "شتران" و "حسینا" نمونه بارز این امر است علاوه بر این، تمایز بین مشتریان کارگزاری در خصوص تخصیص سلیقه ای به مشتریان خود، از دیگر دلایل نارضایتی سرمایه گذاران از نحوه عملکرد نهادهای مربوطه در حین عرضه اولیه سهام می باشد.

درخاتمه توصیه می شود که نهادهای مربوطه به منظور رضایتمندی مشتریان خود و جذب نقدینگی موجود در جامعه به سمت بورس، اقدام به رفع مشکلات مذکور نماید.

رفتار شناسی سهامداران در بورس تهران / بنیادی بخریم یا تکنیکی ؟

براساس این فرضیه مجموعه بازار سهام در دریافت و پردازش اطلاعات ورودی به طور معقول عمل می کند و اطلاعات بی درنگ پس از رسیدن به بازار ،بدون تمایل و گرایش خاص در قیمت اوراق بهادار منعکس می شوند.

مقوله تصمیم گیری در بازار سهام امری مهم و حیاتی است تصمیم گیری احساسی و به دور از عقل و منطق باعث می شود سرمایه گذاران هزینه های گزافی را متحمل شوند.از این رو تجزیه و تحلیل درست اخبار و وقایع پیرامون شرکت های بورسی در سطح خرد و کلان و منطقی عمل کردن در شرایط حساس تصمیم گیری باعث حفظ سرمایه های سهامداران و سودآوری آنها می شود.از این رو پرداختن به موضوع هیجانات در تصمیم گیری ها در بازار امری مهم و حیاتی است.

در همین راستا علم مدیریت مالی به طور کلی به دو شاخه تقسیم می شود:

1-مالی استاندارد(عقلایی)

2-مالی رفتاری

مالی استاندارد یا عقلایی همانطور که از نامش پیدا است براین مفهوم استوار است که افراد در تصمیم گیری های خود به طور عقلایی رفتار می کنند.

در واقع اساس و شالوده مالی استاندارد وجود انسان عاقل اقتصادی است که این انسان عاقل اقتصادی یا بازیگران عقلایی اساس و شالوده تئوری اقتصاد کلاسیک را تشکیل می دهد و در نتیجه فرضیه بازار کارا نیز که از دل مالی استاندارد بیرون آمده است بر مبنای اصل وجود انسان عاقل اقتصادی بنا شده است.

براساس این فرضیه مجموعه بازار سهام در دریافت و پردازش اطلاعات ورودی به طور معقول عمل می کند و اطلاعات بی درنگ پس از رسیدن به بازار ،بدون تمایل و گرایش خاص در قیمت اوراق بهادار منعکس می شوند.

فرضیات مالی استاندارد جایی برای خطاهای شناختی و انسانی در تصمیم گیری های مالی باقی نگذاشته است.شناخت همین احساسات و خطاها در تحقیقات مالی و روندهای قیمت و بازدهی در بازار های مختلف منجر به ایجاد جریانی در مدیریت مالی و سرمایه گذاری شد که به مالی رفتاری شهرت یافت.

مالی رفتاری پدیده هایی شامل سرمایه گذاران فردی و پیامدهای سطح بازار را مدل بندی و تفسیر می کند. مایکل پومپیان مالی رفتاری را به دو سرفصل عمده تقسیم کرده است:مالی رفتاری خرد و مالی رفتاری کلان.

2-1 -مالی رفتاری در سطح خرد،رفتارها و تورش های(گرایش های)سرمایه گذاران فردی را مورد بررسی قرار می دهد که آنها را از بازیگران عقلایی در تئوری اقتصاد کلاسیک متمایز می کند.

2-2 - مالی رفتاری در سطح کلان بی قاعدگی ها در فرضیه بازار کارا را مدنظر دارد و ناکارایی ها و استثنائات را در بازارهای مالی مورد مطالعه قرار می دهد.

در حقیقت این دو سطح،دو چالش عمده مالی رفتاری و مالی استاندارد را بررسی می کند.مالی رفتاری در سطح خرد به سوالاتی از این دست می پردازد که آیا سرمایه گذاران فردی کاملا عقلایی هستند یا خطاهای ادراکی و احساسی تصمیمات مالی آنان را تحت تاثیر قرار می دهد؟در حالیکه در مالی رفتاری در سطح کلان به این سوال پرداخته می شود که فرضیه بازار کارا تا چه حد توضیح دهنده رفتار بازار های مالی است و ناکارایی ها چگونه توجیه می شوند؟

حال در این نوشته سعی بر این است تا به رفتارهای هیجانی سرمایه گذاران در بورس پرداخته شود و بدین ترتیب بحث خود را محدود به سطح خرد مالی رفتاری می نماییم.

آنچه بورس ایران در طی سالیان دراز به آن گرفتار بوده سرزدن رفتار هیجانی و به دور از منطق سرمایه گذاران در مواجهه با اخبار داخلی و بین المللی بوده است به گونه ای که واکنش سرمایه گذاران نسبت به اخبار منشر شده گاه فراتر از حد تصور بوده و گاهی هم بدون هیچ توجیه و پشتوانه ای شاهد بروز رفتارهای هیجانی از جانب سرمایه گذاران می باشیم.

رفتار هیجانی(مالی رفتاری) که درست برخلاف رفتار عقلایی است به معنی تبعیت و همراه شدن با جهت و روند لحظه ای و روزانه بازار است، رفتاری است که بر اساس عقل و منطق نیست و صرفا بر اساس جو موجود در بازار است.

در همین رابطه اگر به تاریخ چند ساله بورس نگاهی بیندازیم به کررات خواهیم دید که سرمایه گذاران در این بازار به شدت تحت تاثیر هیجانات ناشی از اخبار و وقایع داخلی و بین المللی و رفتارهای هیجانی و کاملا غیر منطقی و عقلایی از خود نشان داده اند به طور مثال می توان به انتشار خبر حمله آمریکا به سوریه دراواخر تابستان سال گذشته اشاره کرد که به طور کلی بورس را به حالت اغما فرو برد و یا اگر به انتشار اخبار پیرامون مذاکرات هسته ای کشورمان با گروه 1+5 در طول یک سال گذشته نگاهی بیندازیم به خوبی متوجه این گونه رفتارهای هیجانی سرمایه گذاران خواهیم شد.

 به خصوص مذاکرات اخیر در چهارم آذر ماه سال جاری که به تمدید توافق نامه ژنو منجر شد گواهی بر این ادعا است. تمدید توافق نامه هسته ای اگر خبر مثبتی برای اقتصاد کشور نباشد لااقل خبر بدی هم نیست.

ولی آنچه که مسلم هست معاملات روزهای بعد از تمدید توافق می باشد که به رغم صحبت های مسئولین از نزدیک شدن به توافق هسته ای و انتشار اخبار مثبت با صف فروش و روند منفی سهام شرکت ها و افت 1208 واحدی شاخص در روز بعد مواجه بودیم. خیلی جالب است که در بورس کشور ما فعالانش ظرف یک روز یا حتی چند ساعت به مطلوب بودن یا نبودن یک شرکت بورسی و یا کل بازار سرمایه پی می برند.

چالش و خلایی که سرمایه گذاران در رابطه با بروز رفتارهای هیجانی در بورس با آن مواجه هستند از یک طرف عدم مهارت و تجربه و تخصص و تحصیلات مرتبط است و از طرف دیگر فردی عمل کردن سرمایه گذاران است به این معنی که سرمایه گذار با علم به اینکه تخصص و تجربه کافی ندارد به طور فردی و بنا به گفته های دیگران عمل می کند واز ابزارهای متنوع بورس مانند سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری مشترک(که این صندوق ها با بهره گیری از کادر متخصص و مجرب به سرمایه گذاری در بازار سهام می پردازند.)استفاده نمی کنند.

سرمایه گذاران بورس خصوصا سرمایه گذاران حقیقی باید بدانند که لازمه موفقیت در بورس بهره گیری از تحلیل بنیادی و اهمیت دادن هرچه بیشتر به آن است و باید از هر دو تحلیل تکنیکی و بنیادی در کنار هم استفاده نمایند.

شرط دیگر موفقیت در بورس داشتن تحصیلات مرتبط و تخصص و تجربه کافی در زمینه سرمایه گذاری در بورس است و در غیر این صورت سرمایه گذاران باید به شکل غیرمستقیم و از طریق صندوق های سرمایه گذاری مشترک اقدام به سرمایه گذاری در بورس نمایند.

راهکاری که به طور کلی باعث جلوگیری از بروز رفتارهای هیجانی در سرمایه گذاران و عدم متحمل شدن زیان های سنگین از جانب افراد حرفه ای بورس و بعضا حقوقی ها می شود. راهکاری که در صورت تحقق آن شاهد شکل گیری روند منطقی در بورس خواهیم بود.

بررسی وضعیت سودآوری "دکوثر" تا پایان سال جاری

در راستای حفظ سهم خود در بازار فروش محصولات ارایه تخفیف در قیمت نهایی کالا را در دستورکار قرار دادیم که این امر منجر به کاهش سوددهی شرکت و در نهایت ایجاد تعدیل منفی سود حدود 6 درصدی در سود پیش یبنی شده هر سهم است.

شرکت داروسازی کوثر، پیش بینی درآمد هر سهم در سال مالی جاری را 637 ریال برآورد کرده بود که در آخرین گزارش عملکرد 6 ماهه حسابرسی شده با تعدیل منفی سود حدود 6 درصدی مواجه شده است.

در همین راستا، مدیر مالی شرکت داروسازی کوثر در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز در خصوص دلایل تعدیل منفی سود شرکت فوق اظهار داشت: در راستای حفظ سهم خود در بازار فروش محصولات ارایه تخفیف در قیمت نهایی کالا را در دستورکار قرار دادیم که این امر منجر به کاهش سوددهی شرکت و در نهایت ایجاد تعدیل منفی سود حدود 6 درصدی در سود پیش یبنی شده هر سهم است.

امید حجازی در ادامه افزود: شرکت داروسازی کوثر در 6 ماهه اول سال جاری موفق به پوشش 32 درصدی بودجه جدید خود به میزان 190 ریال شده است.

وی گفت: شرکت داروسازی کوثر همچون سابق به دنبال دریافت مجوز افزایش نرخ فروش محصولات خود از وزارت بهداشت می با شد ولی تاکنون هیچگونه اقدامی از سوی وزارت مربوطه انجام نگرفته است.

حجازی به مشکلات تسعیر ارز در واردات بخشی از مواد اولیه "دکوثر" اشاره کرد و گفت: رفع تحریم ها در نحوه فعالیت شرکت های دارویی نیز حائز اهمیت می باشد و در افزایش سوددهی "دکوثر" نیز تأثیرگذار خواهد بود.

وی در پایان خاطر نشان کرد: عمده فروش محصولات "دکوثر" در نیمه دوم سال می باشد که انتظار می رود شرکت مذکور با توجه به نحوه فعالیت، تا پایان سال مالی سود پیش بینی شده خود برای هر سهم را محقق نماید.

استقبال خریداران از وکیوم باتوم و لوبکات عرضه شده در بورس کالا

در گروه آلومینیوم نیز، شرکت آلومینیوم المهدی و مجتمع آلومینیوم هرمزگان (هرمزال) در مجموع 1300 تن شمش هزار پوندی 99.75 را با قیمت پایه 70 هزار و 208 ریال و به ارزش 104.960 میلیون ریال به خریداران عرضه کردند.

بورس کالای ایران در روز چهارشنبه مورخ 1393.9.12 و در بازار فیزیکی شاهد معامله بیش از 90 هزار تن انواع محصولات به ارزش کل 1.212.368 میلیون ریال بود. در تالار محصولات صنعتی و معدنی و در گروه فولاد، 1600 تن شمش بلوم، شرکت فولاد خوزستان در قالب معاملات مچینگ و به ارزش 23.680 میلیون ریال مورد داد و ستد قرار گرفت. در گروه آلومینیوم نیز، شرکت آلومینیوم المهدی و مجتمع آلومینیوم هرمزگان (هرمزال) در مجموع 1300 تن شمش هزار پوندی 99.75 را با قیمت پایه 70 هزار و 208 ریال و به ارزش 104.960 میلیون ریال به خریداران عرضه کردند.

به گزارش بورس نیوز، در تالار فرآورده های نفتی و پتروشیمی و در گروه قیر، حدود 22 هزار تن انواع قیر تولید شرکت های پالایش نفت جی و نفت پاسارگاد به ارزش 242.763 میلیون ریال معامله گردید. در این روز و در تالار مذکور، مجتمع های پتروشیمی اراک، مارون، رازی، شیراز، خراسان، بندر امام، پلی پروپیلن جم، به همراه شرکت های بازرگانی پتروشیمی ایران، صنایع پتروشیمی کرمانشاه و صنایع پتروشیمی خلیج فارس، بیش از 21 هزار تن ماده شیمیایی و پلیمری را به روی تابلوی عرضه بردند، که از این میان معامله حدود 11 هزار تن محصول و به ارزش 309.285 میلیون ریال به ثبت رسید. از مهمترین محصولات شیمیایی و پلیمری معامله شده در این تالار می توان به دی اتیل هگزانول، منومر وینیل استات، منو اتیلن گلایکول، کریستال ملامین، اتانول آمین، بنزن، وLAB اشاره کرد. از دیگر محصولات عرضه شده در این تالار، لوب کات سنگین و وکیوم باتوم تولید شرکت های پالایش نفت تندگویان تهران و بندرعباس بودند که با استقبال خوب خریداران مواجه شده و ارزش معاملات آنها به رقم 318.231 میلیون ریال بالغ گردید.

شایان ذکر است تالار صادراتی نیز شاهد عرضه حدود 20 هزار تن انواع قیر تولید شرکت های قیر و عایق جنت آباد، ایزونام، توسعه تجارت طلای سیاه، فومن شیمی گستر، پالایش و انرژی شمالغرب آرکا، انرژی تجارت سام و پترو میلاد کاسپین بود که معامله 15 هزار تن قیر و به ارزش 194.423 میلیون ریال به ثبت رسید. در گروه گوگرد نیز، معامله 7 هزار تن گوگرد گرانوله تولید پالایش نفت شازند اراک به قیمت متوسط 95 دلار و پنج سنت رقم خورد.

علاوه بر این، معامله 25 تن شکر سفید خراسان رضوی به قیمت 19 هزار ریال در تالار محصولات کشاورزی به ثبت رسید.

در ادامه، کارگزاری کالای خاورمیانه آمار معاملات محصولات فیزیکی در بورس کالای ایران در روز چهارشنبه مورخ 1393.9.12 و آمار عرضه های روز شنبه به تاریخ 1393.9.15 را به شرح فایل های ذیل آورده است

پیش بینی روند قیمت سهام تا پایان سال/عامل اصلی در تعیین قیمت سهام

رفتار هیجانی سهامداران در خصوص حصول توافقات و عدم تحقق این امر، موجب روند نزولی قیمت سهام طی روزهای گذشته شده این در حالی است که قیمت برخی سهام حتی به پایین تر از سطوح قبلی قبمت خود نزول پیدا کرده است.

به نظر می رسد بازار سرمایه در آذر ماه شاهد روند متعادل قیمت سهام به همراه کاهش نسبی خواهد بود این در حالی است که انتظار می رود که قیمت سهام با توجه به انتشار گزارشات 9 ماهه، شفاف تر شدن مفاد بودجه 94 و روند رو به مثبت مذاکرات هسته ای در اواسط دی ماه، روندی صعودی توأم با شیب ملایمی داشته باشد.

در همین راستا، خدام، معاون سرمایه گذای شرکت ارزش آفرینان پاسارگاد با اشاره به مطالب بالا در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار کرد: به نظر بنده رفتار هیجانی سهامداران در خصوص حصول توافقات و عدم تحقق این امر، موجب روند نزولی قیمت سهام طی روزهای گذشته شده این در حالی است که قیمت برخی سهام حتی به پایین تر از سطوح قبلی قبمت خود نزول پیدا کرده است.

خدام تصریح کرد: اگرچه موارد دیگری نیز باعث تداوم روند نزولی قیمت سهام طی چند روز اخیر شده است از جمله علل افت قیمت سهام می توان به کاهش نرخ نفت و فلزات در سطح جهانی اشاره کرد. افزون بر این، ابهام در خصوص مفاد بودجه سال 94 و عدم شفافیت در مورد تصمیمات اتخاذی صنایع مختلف نیز از عواملی هستند که باعث تداوم روند نزولی قیمت سهام در بورس شدند.

معاون سرمایه گذاری شرکت ارزش آفرینان پاسارگاد عنوان کرد: همچنین با توجه به تصور سهامداران مبنی بر حصول توافقات و عدم تحقق انتظارات آنها باعث شده که وزنه منفی ذهن سهامداران از نتیجه نهایی مذاکرات بیشتر از وزنه مثبت آن در کوتاه مدت باشد در نتیجه این امر نیز باعث تشدید روند نزولی قیمت سهام شده است. علاوه بر این انتظار سهامداران از انتشار گزارشات 9 ماهه شرکت ها مثبت ارزیابی نمی شود بطوریکه در خوشبینانه ترین حالت تصور می شود که شرکت ها نهایتاً بودجه خود را پوشش دهند.

خدام بیان کرد: همچنین پیش بینی می شود که نرخ ارز با شیب ملایمی رو به صعود و متناسب با نرخ تورم همراه شود در نتیجه این امر، باعث می شود که شرکت های صادرات محور با فرض ثابت گرفتن ریسک های ناشی از نهاده های اولیه، با افزایش سودآوری همراه شوند.

وی در خاتمه افزود: بطور کلی سیاست های دولت در حوزه تصمیمات داخلی بسیار حائز اهمیت می باشد. بطوریکه شفاف سازی دولت در مورد نهاده های تولیدی از جمله نرخ گاز، نرخ خوراک پتروشیمی ها و بهره مالکانه و همچنین شفاف سازی در خصوص نرخ های فروش نظیر محصولات پالایشگاهی امری بسیار تعیین کننده برای وضعیت کلان اقتصادی و بورس است. افزون بر این، اخذ تصمیمات دولت در مورد نرخ سپرده قانونی، نرخ سود سپرده های بانکی، وضعیت ثبات در بازار ارز و بهبود فضای کسب و کار از جمله تصمیماتی هستند که تأثیر بسزایی در اقتصاد و بازار سرمایه کشور خواهد گذاشت.