راه اندازی رشته تحصیلی بورس در مقطع متوسطه که چندی پیش در شورای عالی آموزش و پرورش به تصویب رسیده بود با امضاء تفاهم نامه بین رییس سازمان بورس و اوراق بهادار و معاون متوسطه آموزش و پرورش به طور رسمی به جمع رشته های کار و دانش اضافه شد.
دومین نشست بین المللی بورس های کالایی کشورهای مستقل مشترک المنافع (CIS) و اروپای شرقی در قالب اتحادیه الکترونیکی بین بورسی (IEU) در روزهای 24 و 25 آبان ماه به میزبانی بورس کالای ایران در تهران برگزار می شود.
این شرکت در زمینه فروش قسطی خودرو (لیزینگ) خدمات بیمهای و کارت از اوایل سال 1380آغاز فعالیت نمود و طی سالهای فعالیت خود به نحو چشمگیری توسعه یافت. و درحال حاضر فعالیت عمده شرکت به لیزینگ خودروهای تولیدی گروه سایپا گسترش یافته و گاهاً در زمینه لیزینگ داراییهای منقول نیز فعالیت میکند.
معرفی شرکت
شرکت رایان سایپا ابتدا با نام شرکت تولید قطعات برقی خودرو سایه روا (سهامی خاص)در تاریخ 28/12/1376 با سرمایه یک میلیون ریال تاسیس گردید. این شرکت در بهمن ماه 1377 به شرکت تولید لوازم برقی سایپا و سپس به رایان سایپا و در سال 1387 به لیزینگ رایان سایپا تغییر نام داد.
این شرکت در زمینه فروش قسطی خودرو (لیزینگ) خدمات بیمهای و کارت از اوایل سال 1380آغاز فعالیت نمود و طی سالهای فعالیت خود به نحو چشمگیری توسعه یافت. و درحال حاضر فعالیت عمده شرکت به لیزینگ خودروهای تولیدی گروه سایپا گسترش یافته و گاهاً در زمینه لیزینگ داراییهای منقول نیز فعالیت میکند.
سرمایه و ترکیب سهامداران
آخرین سرمایه شرکت 9600 میلیارد ریال میباشد که از سال 91 تا کنون تغییر نداشته است ولی قرار است درسال 93 شرکت از محل آورده نقدی دست به افزایش سرمایه 100 درصدی بزند و ترکیب سهامداران شرکت به شرح جدول زیر است.

لازم به ذکر است شرکت بیمه ایران از اواسط مهر ماه در حدود 18 میلیون از سهام لیزینگ رایان سایپا را در بازار عرضه کرده است و درصد مالکیت خود در این شرکت را به 08/4 درصد رسانده است.
بررسی درآمدهای لیزینگ رایان سایپا
بر طبق اولین پیش بینی 93 ، درآمد حاصل از عملیات لیزینگ شرکت به شرح زیر است.ولی در پیش بینی بر اساس عملکرد 6 ماهه این مقدار با 15 درصد افزایش به 1589میلیارد ریال رسیده است.

چنانچه ملاحظه می کنید 54 درصد از درآمد شرکت مربوط به اقساط سال 93 میباشد و در کل 87 درصد از درآمد شرکت از مح
ل اقساط تامین میگردد. در آمد ناشی از اقساط به طور کلی به تعداد خودروی لیزینگ شده، میزان تسهیلات پرداختی به هر خودرو و نرخ تسهیلات و کارمزد لیزینگ و مدت زمان پرداخت اقساط وابسته است.
بررسی تعداد خودروهای لیزینگی در بودجه
چنانچه در جدول فوق مشاهده میکنید تعداد فروش همگن در سال 90 در حدود 143 هزار خودرو بوده است ولی به دلیل شرایط خاص به وجود آمده (تحریمها) این مقدار درسال 92 با کاهش چشم گیری روبرو و به تعداد 40 هزار خودرو رسیده است. ولی در اولین پیش بینی سال 93 با توجه به بهبود حاصل شده در وضعیت کلی صنعت خودرو شرکت لیزینگ رایان سایپا میزان فروش همگن خود را 70000خودرو پیش بینی کرده است[1]. که بنابر اطلاعات بدست آمده از مسئولین شرکت این مقدار به 82000 عدد خواهد رسید و در شش ماهه در حدود 39000خودرو لیزینگ شده است. لازم به ذکر است با توجه به نظر کارشناسی احتمال لیزینگ 90000خودرو در سال 93 دور از انتظار نیست.
همچنین افزایش مقدار فروش سایپا نیز که در جدول فوق مشاهده میکنید بیانگر این موضوع است که شرکت لیزینگ رایان سایپا می تواند تعداد خودروهای لیزینگی خود را افزایش قابل ملاحظهای بدهد[2].
میزان تسهیلات اعطایی
شرکت لیزینگ رایان سایپا در بودجه 93 به ازای هر خودرو به صورت متوسط 85 میلیون ریال تسهیلات در نظر گرفته است. روند تسهیلات اعطای این شرکت به صورت جدول زیر می باشد.[3]
محاسبه درآمدهای لیزینگ در سال 93
در آمد ناشی از لیزینگ به صورت 15 درصد بهره وام اعطایی و 15 درصد کارمزد (جمعاً 30 درصد) در بودجه لحاظ شده است.
باز پرداخت تسهیلات به صورت 36 ماهه می باشد از این رو بخشی از درآمدهای سال 93 مربوط به خودروهای لیزینگی در سال 92 و 91 می باشد و در آمدهای خودروهای لیزینگی در سال 93 هم مربوط به این سال و هم مربوط به سال های 94 و 95 خواهد شد. لازم به ذکراست سود ناشی از تسهیلات اعطایی به عنوان درآمد لیزینگ محاسبه می گردد و از روش IPMT جهت محاسبه سود تسهیلات پرداختی استفاده می شود. با توجه به روش IPMT در آمد های شرکت را می توان به شکل زیر پیش بینی کرد. لازم به ذکر است در پیش بینی انجام شده لیزینگ 90000خودرو در سال 93 مبنای پیش بینی قرار گرفته است. و زمان نرمال کردن 30000خودروی واگذاری شده در سال 92 نیز خرداد 93 لحاظ شده و برای 6 ماهه اول سال لیزینگ 39000خودرو ( 30000خودرو در خرداد ماه و 9000خودرو در شهریور ماه نرمال شده اند) و برای 6 ماهه دوم 51000خودرو (51000خودرو 6 ماهه دوم به صورت مساوی در هر ماه لیزینگ شده) لحاظ شده است.

با در نظر گرفتن فروش 90000خودرو در سال 93 بخشی از درآمد به سال 94 و 95 انتقال مییابد که سهم در آمد سالهای 94 و 95 به ترتیب 1766میلیارد ریال و897 میلیارد ریال برآورد می گردد.
بررسی هزینههای تامین منابع مالی عملیات لیزینگ
نسبت هزینههای تامین منابع مالی عملیات لیزینگ به درآمدهای ناشی ازاقساط لیزینگ و مشارکت خرید از شرکت سایپا طی سالیان گذشته به شرح زیر بوده است.

با توجه به اعداد ذکر شده نسبت هزینه تامین مالی به درآمد حاصل ازعملیات لیزینگ در پیش بینی کارشناسی برابر با 73 درصد در نظر گرفته شده است. لازم به ذکر است عمده بدهی های جدید شرکت با نرخ 28 درصد بوده است.
که با در نظر گر فتن این نرخ هزینه تامین مالی برابر با 1،566،247میلیون ریال برآورد میگردد.
پیش بینی سود هر
سهم سال 93
با در نظر گرفتن موارد فوق نرخ سود شرکت درسال 93 به شرح زیر برآورد می گردد لازم به ذکر است همان طور که قبلا ذکر شد بخش قابل توجهی از سود خودروهای لیزینگی سال93 در سال 94 و 95 شناسایی می شود و همچنین با توجه به افزایش تولید خودرو در شرکتهای خودرو ساز به نظر میرسد در سالهای 94 و 95 شرکت سود قابل توجهی نسبت به سال 93 بسازد.

[1] بر اساس پیوست گزارش حسابرسی شده بودجه 93 شرکت از تعداد 70000عدد خودرو ی پیش بینی شده 30000 عدد آن در تاریخ 26 بهمن 92 پیش فروش شده است.جهت شناسایی سود از محل این لیزینگ،فرض بر فروش در آخر اردیبهشت سال 93 می باشد.
2- مدیر عامل شرکت رایان سایپا در مجمع عادی این شرکت به نقل از مدیران گروه سایپا اعلام کرده است این شرکت قصد دارد تا 30 درصد از خودروهای تولید خود را از طریق لیزینگ رایان سایپا به فروش برساند.[2]
[3] جهت مقایسه مناسب فروش همگن سال 92 با سالهای قبل در جدول فوق مبلغ همگن با پراید هر دستگاه خودرو 35 میلیون ریال در نظر گرفته شده است.
NAVمطابق تعریف عبارت است از خالص ارزش داراییهای یک شرکت و به عبارت دیگر ارزش کل دارایی های شرکت پس از کسر بدهی ها می باشد، از نظر حسابداری، کشف NAV هر سهم عبارت است از دارایی های شرکت منهای بدهی های آن یعنی همان حقوق صاحبان شرکت.
NAVمطابق تعریف عبارت است از خالص ارزش داراییهای یک شرکت و به عبارت دیگر ارزش کل دارایی های شرکت پس از کسر بدهی ها می باشد، از نظر حسابداری، کشف NAV هر سهم عبارت است از دارایی های شرکت منهای بدهی های آن یعنی همان حقوق صاحبان شرکت.
اما در برآوردهای مالی این رقم نمیتواند انعکاس دقیقی از خالص ارزش دارایی های شرکت ارائه دهد که علت آن نیز برخی از محدودیت های ترازنامه بازمیگردد. در ترازنامه ارزش بسیاری از دارایی ها به بهای تمام شده تاریخی گزارش می شوند، که در برخی سرفصل ها نظیر سرمایه گذاری ها و دارایی های ثابت بین ارزش روز آنها و مبلغ دفتری تفاوت وجود دارد.
فلذا برای رفع این مشکل بایستی ابتدا سرمایه گذاریهای شرکت را ارزش گذاری کنیم، پس از این رقم را با بهای تمام شده درج شده درصورتهای مالی شرکت مقایسه کنیم. درصورتی که ارزش بازار بیشتر از بهای تمام شده باشد این مازاد ارزش نسبت به بهای تمام شده باید در محاسبه خالص ارزش دارایی ها در نظر گرفته شود زیرا در حقیقت این مازاد ارزش به هنگام ارائه اطلاعات در بخش دارایی ها در ترازنامه پنهان مانده است.
بنابراین فرمول محاسبه خالص ارزش داراییهای یک شرکت به صورت زیر به دست میآید.
حقوق صاحبان سهام + مازاد ارزش سرمایهگذاریها نسبت به بهای تمام شده = خالص ارزش داراییها
بدیهی است انجام محاسبه فوق در زمانی که کلیه سرمایهگذاریها در سهام بورسی صورت گرفته باشد آسان است، اما زمانی که شرکت سرمایهگذاری فعالیتهایی خارج از بورس داشته باشد در این حالت معمولا مشکلات بیشتری در خصوص محاسبه NAV بروز میکند که علت آن نیز به فقدان بازار منصفانه برای ارزشگذاری سرمایهگذاریها باز میگردد. که به منظور رفع این مشکل میتوان ارزش روز پرتفوی خارج از بورس را معادل بهای تمام شده آنها منظور نمود.
دربرآوردNAV حاضر، ریز سرمایه گذاری های بورسی و خارج از بورس شرکتهای سرمایه گذاری از آخرین صورت وضعیت پرتفوی منتشره شده شرکتها در سامانه ناشران بورسی استخراج گردیده است، همچنین برای استخراج حقوق صاحبان سهام از آخرین صورتهای مالی میاندوره ای منتشر شدهی شرکتها استفاده میشود. گاهی ممکن است تاریخ آخرین ترازنامه منتشر شده با آخرین صورت وضعیت پرتفوی یکسان نباشد، دراین حالت سودهای تقسیم شده ما بین این دو تاریخ از سوی شرکتها باعث کاسته شدن قیمت سهامشان گردیده است درحالیکه به سرفصل سود انباشته در ترازنامه اضافه نگردیده است، لذا درمحاسبات ذیل سود های تقسیمی محقق شده نیز به محاسبات اضافه گردیده است.
نکته قابل توجه سرفصل ذخایر کاهش ارزش سرمایه گذاریهاست، با توجه به اینکه این ذخیره در ترازنامه کاهنده ی داراییهاست ، لذا در محاسبات مربوط به NAV به محاسبات افزوده میگردد.
و آخرین نکته قابل ذکر اینکه پس از محاسبه خالص ارزش دارایی های تعدیل شده (با منظور نمودن سود نقدی و ذخایر کاهش ارزش)، بایستی رقم فوق تقسیم بر تعداد سهام شرکت گردد تا NAV هر سهم محاسبه گردد، درخصوص شرکتهایی که درحال انجام افزایش سرمایه میباشند بایستی به این نکته توجه نمود که تعداد سهام آخرین سرمایه ثبت شده بعلاوه تعداد سهامی که در حال انتشار می باشد بایستی ملاک تعداد سهام قرار گیرد.
با توجه به مطالب فوق الذکر خلاصه مفروضات مبنای محاسبهNAVبه صورت ذیل می باشد:
دارایی و بدهیهای منظور شده در محاسبه NAV مربوط به آخرین ترازنامه منتشره از سوی شرکت ها میباشد.
اطلاعات مربوط به پرتفوی شرکت بر اساس آخرین صورت وضعیت پرتفوی ارائه شده در سایت codal.ir میباشد.
در محاسبه ارزش روز پرتفوی بورسی، قیمت پایانی روزانه اعمال میگردد.
ارزش بازار پرتفوی غیر بورسی، معادل بهای تمام شده، منظور میگردد.
سودنقدی حاصل از سرمایه گذاری در شرکت های زیر مجموعه که مجمع عمومی عادی آنها مابین فاصله میان تاریخ ترازنامه و تاریخ صورت وضعیت پرتفوی برگزار شده باشد به عنوان سود نقدی محقق شده در محاسبات منظور میگردد.
ذخیره کاهش ارزش سرمایه گذاری های به محاسبات اضافه میشود .
سود حاصل از فروش سرمایه گذاریها که مابین تاریخ ترازنامه و تاریخ صورت وضعیت پرتفوی اتفاق افتاده باشد در محابات منظور میگردد.
جدول صفحه بعد نمایه ای از NAV شرکت های سرمایه گذاری و هلدینگ های بورس تهران همراه با قیمت روز و نسبت قیمت به NAV نمایش میدهد.
نماد | نام شرکت | نسبت سرمایه گذاری بورسی از کل سرمایه گذاری ها | قیمت بازار | خالص ارزش دارایی هر سهم | نسبت قیمت به ارزش خالص دارایی هر سهم |
وسپه | سرمایه گذاری سپه | 97% | 2,569 | 3,042 | 84% |
ونیکی | سرمایه گذاری ملی ایران | 96% | 2,263 | 3,507 | 65% |
پردیس | سرمایه گذاری پردیس | 90% | 1,199 | 1,400 | 86% |
اعتلا | سرمایه گذاری اعتلا البرز | 89% | 2,269 | 2,040 | 111% |
وپخش | هلدینگ داروپخش | 89% | 16,209 | 17,135 | 95% |
والبر | سرمایه گذاری البرز | 85% | 4,485 | 5,929 | 76% |
وتوسم | سرمایه گذاری توسعه ملی | 84% | 3,532 | 4,008 | 88% |
وصنعت | سرمایه گذاری صنعت و معدن | 83% | 2,665 | 4,112 | 65% |
وصنا | گروه صنایع بهشهر ایران | 82% | 2,473 | 3,409 | 73% |
ورنا | سرمایه گذاری رنا | 80% | 1,329 | 1,337 | 99% |
ومعادن | توسعه معادن و فلزات | 78% | 2,909 | 4,293 | 68% |
وبهمن | سرمایه گذاری بهمن | 78% | 1,636 | 1,681 | 97% |
کروی | توسعه معادن روی ایران | 73% | 2,333 | 2,811 | 83% |
خگستر | گسترش سرمایه گذاری ایران خودرو | 72% | 4,434 | 5,722 | 77% |
وامید | مدیریت سرمایه گذاری امید | 68% | 2,735 | 3,441 | 79% |
وخارزم | سرمایه گذاری خوارزمی | 67% | 1,632 | 2,122 | 77% |
وتوصا | سرمایه گذاری توسعه صنعتی ایران | 65% | 2,099 | 1,831 | 115% |
واتی | سرمایه گذاری آتیه دماوند | 63% | 4,997 | 9,525 | 52% |
وبانک | سرمایه گذاری گروه توسعه ملی | 61% | 5,346 | 7,109 | 75% |
وتوکا | سرمایه گذاری توکا فولاد | 60% | 4,793 | 4,704 | 102% |
وصندوق | سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کشوری | 54% | 3,809 | 5,659 | 67% |
تیپیکو | سرمایه گذاری دارویی تامین | 53% | 5,307 | 6,498 | 82% |
وساپا | سرمایه گذاری سایپا | 51% | 1,254 | 1,873 | 67% |
پارسان | گسترش نفت و گاز پارسیان | 49% | 7,423 | 7,401 | 100% |
وتوشه | سرمایه گذاری پارس توشه | 43% | 4,064 | 6,024 | 67% |
وپترو | سرمایه گذاری صنایع پتروشیمی | 36% | 2,398 | 2,411 | 99% |
وغدیر | سرمایه گذاری غدیر | 32% | 3,464 | 4,098 | 85% |
میانگین نسبت قیمت به NAV شرکت های سرمایه گذاری در حدود 70 تا 80 درصد می باشد اما چنانچه ملاحظه میگردد P/NAV برخی از شرکتها در این محدوده نمی باشد، که این امر می تواند به دلایل مختلفی رخ داده باشد، یکی از این دلایل میتواند درصد بالای پرتفوی غیر بورسی در پرتفوی شرکت باشد. از آنجا که در تحلیل حاضر، ارزش روز پرتفوی غیر بورسی، معادل بهای تمام شده آن منظور گردیده است ممکن است اضافه یا کاهش ارزش این سرمایه گذاری ها به خوبی نمایش داده نشود. دلیل دیگر نیز میتواند مربوط به انتظارات بازار درخصوص افزایش یا کاهش قیمت و تعدیل NAV و یا حتی قیمتگذاری اشتباه بازار باشد. در این خصوص دسته بندی زیر بیشتر می تواند کمک کننده باشد.
جدول زیر شرکتهای سرمایه گذاری را که دارای نسبت قیمت به خالص ارزش دارایی های بین 100 تا 70 درصد هستند، را نشان میدهد:
نماد | نام شرکت | نسبت سرمایه گذاری بورسی از کل سرمایه گذاری ها | قیمت بازار | خالص ارزش دارایی هر سهم | نسبت قیمت به ارزش خالص دارایی هر سهم |
وپترو | سرمایه گذاری صنایع پتروشیمی | 36% | 2,398 | 2,411 | 99% |
ورنا | سرمایه گذاری رنا | 80% | 1,329 | 1,337 | 99% |
وبهمن | سرمایه گذاری بهمن | 78% | 1,636 | 1,681 | 97% |
وپخش | هلدینگ داروپخش | 89% | 16,209 | 17,135 | 95% |
وتوسم | سرمایه گذاری توسعه ملی | 84% | 3,532 | 4,008 | 88% |
پردیس | سرمایه گذاری پردیس | 90% | 1,199 | 1,400 | 86% |
وغدیر | سرمایه گذاری غدیر | 32% | 3,464 | 4,098 | 85% |
وسپه | سرمایه گذاری سپه | 97% | 2,569 | 3,042 | 84% |
کروی | توسعه معادن روی ایران | 73% | 2,333 | 2,811 | 83% |
تیپیکو | سرمایه گذاری دارویی تامین | 53% | 5,307 | 6,498 | 82% |
وامید | مدیریت سرمایه گذاری امید | 68% | 2,735 | 3,441 | 79% |
خگستر | گسترش سرمایه گذاری ایران خودرو | 72% | 4,434 | 5,722 | 77% |
وخارزم | سرمایه گذاری خوارزمی | 67% | 1,632 | 2,122 | 77% |
والبر | سرمایه گذاری البرز | 85% | 4,485 | 5,929 | 76% |
وبانک | سرمایه گذاری گروه توسعه ملی | 61% | 5,346 | 7,109 | 75% |
وصنا | گروه صنایع بهشهر ایران | 82% | 2,473 | 3,409 | 73% |
طبق این جدول، وپترو، ورنا، وبهمن، وپخش، وتوسم، پردیس، وغدیر، وسپه، کروی، تیپیکو، وامید، خگستر، وخارزم، والبر، وبانک و وصنا از نسبت قیمت به خالص ارزش دارایی های تقریباً متعادلی برخوردار می باشند.
شرکتهای سرمایه گذاری که دارای نسبت قیمت به خالص ارزش دارایی کمتر از میانگین بازار می باشند به شرح جدول زیر هستند:
نماد | نام شرکت | نسبت سرمایه گذاری بورسی از کل سرمایه گذاری ها | قیمت بازار | خالص ارزش دارایی هر سهم | نسبت قیمت به ارزش خالص دارایی هر سهم |
واتی | سرمایه گذاری آتیه دماوند | 63% | 4،997 | 9،525 | 52% |
بنابراین با توجه به جدول، نسبت قیمت به ارزش خالص دارایی هر سهم شرکت واتی، زیر 50% میباشد.
برپایی ۱۱۰دیگ شله سنتی مشهد درمجموعه پدیده شاندیز در روز عاشورا تعدادزیادی از مردم شهر مشهد و شاندیز را برای گرفتن نذری به این مکان کشاند. گفتنی است تعداد زیادی از مردم شهر مشهد جزء سهامداران پدیده هستند .