به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، «ددد» بیش از آن که مخفف چیزی باشد، بیانگر رانت، فساد و بی عدالتی در معاملات بود که پس از بارها تلاش سازمان بورس و مدیران ارشد بازار سرمایه و مقاومت برخی افراد از منافع بیاندازه آن، بالاخره در چنین روزهایی از سال گذشته و در اوج روزهای خوش و پر بازده، از بازار سرمایه ایران حذف شد .
روزهایی که برخی از افراد در کارگزاریها به دنبال بررسی خریدهای گروهی انجام شده و تصمیمگیری در مورد تخصیص یا عدم تخصیص آن به مشتریان سفارش دهنده یا دیگران بودهاند به تاریخ بازار سرمایه پیوسته است .
خرید گروهی یا اصطلاحا ددد سه حرفی است که در هیچ نام خانوادگی وجود ندارد، انتخاب شد؛ مشکلات خریدهای ددد به این دلیل ایجاد شد که در گذشته خریدها دستی و فرآیند تخصیص و خرید کند و زمان بر بود، این خرید گروهی حتی قبل از ورود سیستم جدید معاملات نیز وجود داشت اما سیستم نرمافزاری قبلی بورس که از یک شرکت کانادایی خریداری شده بود، بر اساس معاملات بورس کانادا که یک بازار معاملهگر محور است طراحی و خریداری شده بود و در نتیجه قابلیت خرید گروهی نیز فعال بوده است .
در خرید گروهی، خریدار تمامی خریدهایی را که قصد دارد برای یک یا چند کد انجام دهد؛ تجمیع کرده و سپس دستور خرید گروهی با کد «ددد» را به معاملهگر صادر می کرد .
تعداد سهام خریداری شده در این قالب، پس از ساعت معاملات با تشخیص خریدار و توسط کارگزار به کد یا کدهای مورد نظر تخصیص مییافت .
علت وجود خرید گروهی به دلیل کندی سیستمهای سفارش خرید و فروش بوده است و به بهانه سرعت بخشی در معاملات، کارگزاران از خرید گروهی بهره میبردند .
تجربه ناموفق حذف کد خرید گروهی در مدیریت سابق
پس از تلاشهایی که در تابستان 1382 و در مدیریت عبده تبریزی و اعلام ممنوعیت استفاده از خرید گروهی انجام شد، مخالفتهای شدیدی از حذف این رانت کارگزاران مطرح شد، تا در نهایت، این نتیجه حاصل شود که حذف معاملات گروهی فعلا به صلاح نیست .
بنابراین اولین تلاشهای عملی پس از تصویب قانون بازار سرمایه برای حذف ددد به سال 1387 بر میگردد که ناموفق ماند؛ عدهای عمق کم بازار و حجم معاملات پایین، در کنار رکود نسبی بازار و همچنین اعتراض شدید کارگزاران را علت اصلی این شکست میدانند .
در این راستا کارگزاران مدافعان اصلی ددد بودند که سرعت در اجرای معاملات و خرید برای مشتریان متعدد مهمترین دفاع کارگزاران بوده است .
با این حال، در طی دو دهه عمر ددد تلاشهای زیادی شد تا با موضوعاتی مانند مشکلات فنی در خصوص حذف ددد، این موضوع را مسکوت بگذارند، اما هیچگاه به این سوال که چرا 93 درصد خریدهای ددد به یک کد تخصیص داده میشود، پاسخی داده نشد .
در ادامه راه وزنه مخالفان ددد با استدلالهایی مانند کمک به سرعت معاملات سنگینتر شد، اما چالشهایی در این زمینه مطرح بود که، خریدهای گروهی عمدتا در صفهای خرید بوده است و یا اینکه انتقادات از سوی برخی از سهامداران خرد در خصوص عدم تخصیص سهام به آنها پس از خرید گروهی مطرح میشد و حجم قابل توجهی از شکایات را به خود اختصاص میداد .
انتقادات دیگری نیز به خرید گروهی وارد میشد به عبارتی عدم رعایت نوبت در معاملات، کاهش شفافیت معاملات، تخصیص غیرعادلانه سهام، تشکیل صفهای خرید و فروش، خرید بدون سفارش، امکان عدم تخصیص سهام به سفارش دهنده و معاملات هیجانی از دیگر اشکالات بوده است .
بر اساس تحقیقات انجام شده، بازارهای مالی بین المللی، معمولا یا معامله گر محور (dealer base) و یا کارگزار محور (broker base) هستند؛ در بازارهای معامله گر محور، معاملهگر میتواند به حساب خود معامله کند و این اختیار به معاملهگر داده میشود تا خرید و فروش را انجام داده و پس از آن خرید و فروشها را افراد تخصیص دهد، اما در بازارهای کارگزار محور که وظیفه اصلی کارگزاران دریافت و اجرای سفارشات مشتریان است، دادن اختیار خرید بدون سفارش و مشتری مشخص با ابهاماتی همراه بود .
بر این اساس مشکلات خرید گروهی ناشی از تضاد ماهیت آن با ساختار معاملاتی بازار سرمایه ایران دارد، به طوریکه خرید گروهی ابزاری برای بازارهای معامله گر محور بوده و بازار سرمایه ایران، بازاری کارگزار محور بود که اجرای آن از ابتدا نیز موضوعیت نداشت .
بالاخره در آبان 1392 و کانون کارگزاران نیز با حذف خرید گروهی مخالفتی نکرد تا در قبال بقای آن در عرضههای اولیه و افزایش ساعات معاملات، در سایر بخشهای بازار خرید گروهی حذف شود .
همانطور که اشاره شد، حذف خرید گروهی به افزایش عدالت در معاملات کمک شایانی کرد و تا حدودی هیجانات معامله گران کاهش داد و عدالت در اجرا و تخصیص صحیح سفارش به مشتریان به لطف حذف خرید گروهی محقق شد .
از سوی دیگر با حذف خرید گروهی، انتقال ریسک خریدهای اشتباه یا نامناسب معاملهگران و مدیران سرمایهگذاری به مشتریان یا پرتفوهای دیگر از بین رفت تا از مسئله نمایندگی در این حوزه کاسته شود و تناسب منطقی بین ریسک و بازده فراهم شود .
* دغدغه دیگر بازار؛ کارمزدهای بالای خرید و فروش سهام
علی صالح آبادی، رئیس سازمان بورس طی ماههای اخیر برای ارائه گزارش عملکرد خود در بخش معاملات به حضور سرمایهگذاران آنلاین اشاره میکند و در آخرین اظهار نظر هم اعلام کرد که 70 درصد تعداد معاملات بورس و فرابورس از بستر الکترونیکی و توسط سهامداران آنلاین انجام میشود .
با این حال سهامداران خرد همچنان دغدغههایی دارند که پیش از این هم بارها توسط خبرنگار بورس فارس از متولیان بازار سرمایه مطالبه شده، کارمزد بالای کارگزاران و عدم کاهش آن است .
با وجود برخط شدن معاملات و حذف کاغذ از سفارش تا صدور برگه سهام و عدم نیاز به نیروی انسانی اعم از پذیرش و معاملهگر برای انجام معاملات در کارگزاریها و انتقال آن به خود سهامداران و سیستم معاملات برخط، کاهش کارمزد معاملات آنلاین با توجه به کاهش هزینهها منطقی است .
همچنین نظام پرداخت سود نقدی و روشهای مختلف شرکتها و حتی عدم ثبات رویه یک شرکت در سالهای مختلف و در برخی از موارد، ممانعت شرکت ها در پرداخت سود نقدی و لزوم ورود سازمان بورس به عنوان مدعی العموم برای سهامداران در این خصوص احساس میشود .
عرضههای اولیه همچنان منشا اصلی سود برخی از افرادی است که در کارگزاریها به تخصیص آن نزدیک هستند و همچنین سود غیرعادی عرضههای اولیه و عدم تخصیص عادلانه آن نیز چالشی است که با اقداماتی در خصوص تخصیص بخشی از معاملات به معامله گران برخط و همچنین محدودیت در تخصیص به کدها در مشتریان کارگزاری تا حدودی کاسته شده است، اما تا حذف کامل رانت در این حوزه، اقدامات بیشتری لازم است .
منبع پرشین تحلیل
معادن عمارت(4 میلیون تن)، کوشک (3 میلیون تن) و گوشفیل (2.5 میلیون تن) از دیگر معادن با تولید متوسط در کشور محسوب می شوند. در کشور ما معادن کوچک زیادی وجود دارد که نیاز به تشویق دولت برای بهره برداری دارد ،چرا که در حال حاضر صنعت سرب و روی در کشور وابسته به انگوران است و این به سود کشور و صنعت سرب و روی نمی باشد.
فلزات اساسی نقش بسزایی را در بازار اقتصادی کشورهای پیشرفته و در حال توسعه ایفا می نمایند از همین رو با توجه به شرایط فعلی بازار سهام ایران و همچنین نوسانات نرخ دلار، گفتگویی با ابراهیم جمیلی مدیر ارشد شرکت گروه زرین معدن آسیا به بررسی وضعیت فعلی و آتی فلز سرب و روی پرداختیم که متن مصاحبه به شرح ذیل می باشد:
بورس نیوز؛ علیرغم کاهش قیمت فلزات اساسی اما قیمت فلز روی روند نسبتاٌ بهتری را نسبت به سایر فلزات داشته است؛ به نظر شما علت این موضوع چیست؟
قیمت فلزات اساسی در چند سال اخیر تغییر چندانی را نداشته و تنها در اردیبهشت ماه سال جاری قیمت فلز روی در یک بازه زمانی کوتاهی تا نرخ دو هزار و 400 دلار رشد نمود اما به طور کلی مهم تر از افزایش قیمت فلزات، رسیدن به ثبات قیمتی در بازار فلزات اساسی می باشد که نیازمند توجه بیشتر به ارزش افزوده های این صنعت است باشد تا در نهایت افزایش راندمان سود دهی خود رابه همراه داشته باشد.
اما در حال حاضر بایستی از ثبات بازار استفاده کرده و تلاش خود را مضاعف کرده تا در بازه زمانی که شاهد ثبات نرخ فلزات اساسی هستیم سود آوری خوبی را برای صنعت کشور به همراه داشته باشیم.
بورس نیوز؛ در حال حاضر میزان ذخایر و تقاضای فلز روی چقدر است؟ و با توجه به وضعیت فعلی قیمت جهانی فلز مذکور در آینده روند قیمت فلز روی را چگونه پیش بینی می کنید؟
میزان ذخایر معادن در ایران متفاوت است .به طور کلی کشور ما دارای 56 معدن سرب و روی می باشد که از این رقم در حدود 42 معدن فعال، 9 معدن غیر فعال و 5 معدن در حال تجهیز می باشد. اما بزرگترین معادن روی ایران به ترتیب مهدی آباد با 200 تن تولید سولفوره و اکسید و معدن انگوران با 10 میلیون تن تولید سالانه می باشد.
دررابطه با معدن انگوران بیان این نکته ضروری است که عیار این معدن به طور متوسط در حدود 25 درصد می باشد و از نظر فلز محتوی یکی از معادن بسیار خوب دنیا به شمار می رود و ما نباید انتظار این را داشته باشیم که تمام معادن در کشور عملکردی مانند انگوران داشته باشند.
همچنین معادن عمارت(4 میلیون تن)، کوشک (3 میلیون تن) و گوشفیل (2.5 میلیون تن) از دیگر معادن با تولید متوسط در کشور محسوب می شوند. در کشور ما معادن کوچک زیادی وجود دارد که نیاز به تشویق دولت برای بهره برداری دارد ،چرا که در حال حاضر صنعت سرب و روی در کشور وابسته به انگوران است و این به سود کشور و صنعت سرب و روی نمی باشد.
بورس نیوز؛ در بازار شایعه ای مبنی بر اینکه قیمت فلز روی مجدداٌ شاهد رقم های 3 هزار دلاری خواهد بود به گوش می رسد، به نظر شما این موضوع تا چه میزان امکان پذیر است؟
قیمت فلزات سرب و روی بستگی به شرایط جهانی دارد اگر کشورهای در حال توسعه و پیشرفته مصرف بالایی در فلز روی داشته باشند قطعاً قیمت ها تغییرخواهد کرد، ولی اگر به روال ماه های اخیر باشد قیمت فلزات سرب و روی افزایش و یا کاهش چندانی نخواهد داشت، به طورکلی پیشنهاد من این است اشخاصی که در بازار سرمایه حضور دارند و از سهام شرکت های معدنی سرب و روی استفاده می کنند کمتر به شایعات اطراف این بازار توجه کنند و برای دستیابی به اطلاعات از سایت کدال استفاده نمایند.
بورس نیوز؛ علیرغم رشد قیمت در صنعت روی اما در مقابل شاهد رشد قیمت مطلوبی در سهام شرکت های گروه روی از جمله کالسیمین نبوده ایم، به نظر شما دلیل آن چه عواملی بوده است؟
با توجه به روند قیمت های سهام طی 6 ماه گذشته، شاهد این بودیم که با پایین آمدن شاخص ها ،قیمت های سهام نیز کاهش داشته است ،البته در رابطه با شرکت زرین معدن آسیا این کاهش در حداقل بوده است و خوشبختانه برنامه تولید و فروش شرکت شرایطی را به وجود آورده است که به پیش بینی های بودجه پیش رو دست خواهیم یافت.
بورس نیوز؛ فکر می کنید بازار سرمایه طی سال جاری می تواند شاهد یک تحول قابل قبولی در سودآوری شرکت های گروه روی باشد؟
به گزارش بورس نیوز، طی هفته گذشته در تالار محصولات صنعتی 44.940 تن ورق شرکت فولاد مبارکه اصفهان به ارزش 778.275 میلیون ریال در قالب مچینگ مورد معامله قرار گرفت و در تالار فرآورده های نفتی و شیمیایی 36.742 تن قیر به ارزش 447.822 میلیون ریال در بخش داخلی و صادراتی و همچنین 11.009 تن فرآورده های شیمیایی به ارزش 284.706 میلیون ریال مورد معامله قرار گرفت.
فعالان بازار سرمایه طی هفته گذشته شاهد افزایش حجم و ارزش معاملات در بورس بودند و طی سه روز معاملاتی آن بسیاری از سهامداران توانستند بازدهی مثبت را از سرمایه گذاری های خود به دست آورند.
بر اساس گزارش بورس نیوز، گروه بانکی از جمله گروه های است که طی هفته گذشته معاملات پرحجمی در سهام اکثر مجموعه های فعال در آن رقم خورد و در پی افزایش تقاضای قابل توجه برای خرید سهام آنها، بانکی ها همواره در صدر جدول تأثیرگذارترین نمادها بر رشد شاخص کل قرار داشتند.
این در حالی است که در پی افزایش حجم عرضه ها در نمادهای بانکی، امروز شاهد افت قیمتی سهام بانکی ها و به تعادل رسیدن معاملات آنها هستیم. به گونه ای که، طی معاملات روز جاری دیگر از صف های سنگین تقاضا برای خرید سهام در نمادهای بانکی خبری نیست.
بر همین اساس، امروز در پی کاهش ارزش و برقراری تعادل در سهام این گروه، نمادهایی همچون"وبملت"و "وبصادر" جزو نمادهایی قرار دارند که بیشترین تأثیر منفی را بر روند شاخص کل بر جای گذاشته اند و در مقابل آن "اخابر" با رشد قیمتی بیش از 122 واحدی، "تاپیکو" با افزایش بیش از 37 واحدی و "وتجارت" با رشد حدود 24 واحدی بیشترین تأثیر مثبت را بر نماگر بازار سرمایه اعمال کرده اند تا با این روند، برآیند کلی شاخص کل در محدوده 760 هزار و 440 واحدی صعودی باشد.
معاملات امروز پس از گذراندن هفته نیمه تعطیل گذشته آغاز شد و شروع معاملات امروز نسبت به هفته قبل با کاهش نسبی تقاضا در مقابل عرضه سهام به ویژه در گروه بانکی ها همراه شد
همچنین در این روز "اخابر" با 112 واحد افزایش شاخص، بیشترین تأثیر مثبت را بر جا گذاشت و در مقابل "وبملت" با 31 واحد کاهش، بیشترین تأثیر منفی را بر روی شاخص داشت.
شاخص فرابورس نیز با 2 واحد کاهش به رقم 863 واحد رسید.
در این شرایط امروز "میدکو" با 0.75 واحد رشد شاخص فرابورس بیشترین تأثیر مثبت را برجا گذاشت و در مقابل "پترول" با 2 واحد کاهش آن، بیشترین تأثیر منفی را بر این نماگر در پی داشت.
گفتنی است ارزش کل معاملات در بازار بورس به رقم 2894 میلیارد ریال و ارزش کل معاملات در بازار فرابورس به رقم 1679 میلیارد ریال رسید.
به گزارش بورس نیوز، معاملات امروز پس از گذراندن هفته نیمه تعطیل گذشته آغاز شد و شروع معاملات امروز نسبت به هفته قبل با کاهش نسبی تقاضا در مقابل عرضه سهام به ویژه در گروه بانکی ها همراه شد.
بدین ترتیب بر خلاف روزهای گذشته طی روز جاری دیگر خبری از صف های پر حجم و میلیونی خریداران سهام گروه بانکی نبود. آنچنان که معاملات متعادلی در این قبیل سهام مشاهده شد و عمده نزول شاخص کل ناشی از کاهش قیمت بانکی ها بود. گرچه در همین شرایط نیز حجم معاملات آنها رقم قابل توجهی بود.
اما امروز تحرکاتی در گروه سیمانی نیز مشاهده شد که منجر به تشکیل صف های خریداران در اکثر نمادهای سیمانی گردید. کلید خوردن طرح جاده های بتنی از مهم ترین عواملی است که موجب شده این روزها سیمانی ها بر خلاف هفته های گذشته مورد اقبال قرار گیرند.
اما لیدر روزهای گذشته بورس یعنی خودروسازان امروز چندان منسجم حرکت نکردند؛ بطوریکه "خودرو" در حالی با کاهش حدود سه درصدی قیمت سهام خود مواجه شد که "خساپا" در خلاف جهت این رقیب بزرگ خود حرکت کرد و همراه با معامله پرحجم 71 میلیون سهمی با پایداری صف خرید بیش از سه میلیونی به معاملات روزانه خود پایان داد.
شایعات موجود از نهایی شدن توافقات با رنو برای فروش سهام "خپارس" در شرایطی که نماد سهم مذکور از 23 مهرماه سال جاری همچنان متوقف است، مهمترین عاملی بوده که تقاضا برای سهام سایپا را تشدید کرده است.
افزون بر این گروه خودروسازی سایپا با همکاری ستاد مدیریت حمل و نقل سوخت، شبکه بانکی کشور، راهنمایی و رانندگی و مراکز اسقاط خودرو و با هدف ایجاد نوسازی خودروهای فرسوده، طرح جایگزینی جدیدی را تعریف کرده که اجرای این طرح می تواند در رشد تقاضا و فروش محصولات گروه سایپا اثر مثبتی را در پی داشته باشد.
امروز نماد "خاور" نیز در این گروه بازگشایی شد و سهم با توجه به اعمال محدودیت دامنه نوسان قیمت در سقف مجاز قیمت های روزانه با صف خریداران مواجه شد. اما تنها حدود 5/5 میلیون از این سهم معامله شد تا 12 میلیون تقاضای خرید بدون پاسخ باقی بماند.
این روند معاملاتی در سهام مذکور در حالی مشاهده شد که "خاور" طی دوره شش ماهه نخست امسال از 318 ریال زیان برآوردی حدود 354 ریال زیان محقق ساخت. این گزارش عملکردی در حالی اعلام شده که آمار تولید و فروش و نیز مبلغ فروش این مجموعه با رشد محسوسی نسبت به دوره مشابه سال مالی قبل همراه بوده است.
امروز اما گروه قندی نیز با حضور تمامی نمادهای فعال خود در تالار شیشه ای به عرض اندام پرداخت و افزایش قیمت سهام تا دامنه مثبت حداکثری رهآورد معاملات روزانه سهام قند و شکری ها بود. این در حالی است که موضوع دریافت مجوز افزایش نرخ های فروش این گروه همچنان در هاله ای از ابهام بوده و مذاکرات پیرامون آن بدون حصول نتیجه از هفته ای به هفته دیگر موکول می شود.
امروز اما گروه ماشین آلات و تجهیزات که شرکت های گروه لوازم خانگی را نیز شامل می شود، امروز حضوری تمام قد را در روند مثبت قیمت سهام از خود به نمایش گذاشتند که صف خرید سهام این شرکت ها تا پایان معاملات نیز بدون پاسخ باقی ماند. در این گروه "تایرا" پر قدرت تر از سایرین ظاهر شد آنچنان که افزون بر معامله 21 میلیونی سهمی آن تقاضای حدود 10 میلیونی برای این سهم واگذار نشد تا روند مثبت قیمتی آن طی روزهای آتی نیز همچنان ادامه دار باشد.
در مجموع کلیت مثبت معاملات امروز منتج به پایداری شاخص بورس در کانال 76 هزار واحدی شد تا این نماگر رفته رفته خود را به دژ های بعدی نزدیک کند؛ هر چند برای شکست سطوح بعدی به نظر می رسد بایستی اخبار مثبت جدیدی در تالار منتشر شود تا بهانه های لازم برای ورود این شاخص به مرزهای بالاتر فراهم گردد.